Jagiellonian University Repository

Archiwa antropocenu : mockument przyrodniczy i dekolonizacja natury

pcg.skipToMenu

Archiwa antropocenu : mockument przyrodniczy i dekolonizacja natury

Show full item record

dc.contributor.author Borowski, Mateusz [SAP11018837] pl
dc.date.accessioned 2019-04-16T12:34:28Z
dc.date.available 2019-04-16T12:34:28Z
dc.date.issued 2018 pl
dc.identifier.isbn 978-83-229-3634-4 pl
dc.identifier.issn 0860-6668 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/73284
dc.language pol pl
dc.rights Dodaję tylko opis bibliograficzny *
dc.rights.uri *
dc.title Archiwa antropocenu : mockument przyrodniczy i dekolonizacja natury pl
dc.title.alternative The archives of the anthropocene : wildlife mockumentary and decolonisation of nature pl
dc.type JournalArticle pl
dc.description.physical 97-111 pl
dc.identifier.weblink http://pkult.wuwr.pl/manufacturers/-6068 pl
dc.abstract.pl Tekst nawiązuje do dyskusji wokół antropocenu jako nowej epoki w dziejach geologicznych Ziemi, a zarazem okresu dominacji człowieka nad światem natury. Dyskusja koncentruje się przede wszystkim wokół związków między odkryciami naukowymi a polityką. Jak jednak zauważyli krytycy koncepcji antropocenu, eksploatacyjnej gospodarce zasobami natury towarzyszą formy przedstawiania natury w dyskursie naukowym i kulturze popularnej sankcjonujące dalszą dominację człowieka na Ziemi. W tym kontekście artykuł koncentruje się na jednej z typowych dla antropocenu form przedstawiania natury, czyli filmie przyrodniczym i jego konwencjach retorycznych. Skupia się na krytycznych i parodystycznych przedstawieniach dyskursu dokumentalnego, określanych zbiorczym mianem mockumentu. Elementy parodii tego typu zawiera choćby kanoniczny już mockument Katalog ofiar (1980) w reżyserii Petera Greenawaya, subwersywnie cytujący metody archiwizacji anomalii przyrodniczych po katastrofie ekologicznej. W artykule najwięcej miejsca poświęcono jednak filmom, które manifestacyjnie odchodzą od perspektywy antropocentrycznej. Ich krytyczny potencjał łączy się głównie z demontażem tradycyjnych form przedstawiania natury, co umożliwia wprowadzanie odmiennych, nie-ludzkich sposobów oglądu zjawisk naturalnych. W tym kontekście druga część artykułu to analiza konkretnego przypadku takich dekonstrukcyjnych zabiegów: powiązanych wzajemnie tematycznie i formalnie mockumentów Farsa pingwinów oraz Na Fali (2007), na różne sposoby nawiązujących do francuskiego filmu przyrodniczego Marsz pingwinów (2005). Porównanie dokumentu i jego mockumentalnych wersji służy pokazaniu możliwego zakresu krytyki antropocenu w ramach form kultury popularnej. pl
dc.abstract.en The present article is set in the context of the discussion about the Anthropocene as a new geological epoch of Earth and the period of human dominance over nature. This debate is focused mainly on the relationships between scientific discoveries and politics. However, critics of the Anthropocene have pointed out the era of unprecedented exploitation of natural resources is accompanied by such forms of representing nature in scholarly discourse and popular culture which sanction the human dominance on Earth. In this context the text concentrates on wildlife documentary as one of the typical representational forms of the Anthropocene. However, the main thematic focus is on critical and parodic representations of documentary discourse, gathered under umbrella term ‘mockumentary’. Such parodic elements can be identified already in a canonical mockumentary The Falls (dir. P. Greenaway, 1980), which subversively quotes the methods of archiving natural anomalies after an ecological catastrophe. However, the latter part of the article is devoted to those films which manifestly depart from anthropocentric perspective. Their critical potential results from the dismantling of traditional conventions of representing nature, in order to introduce other, non-human points of view. In this context the text offers a comparative analysis of two thematically and formally linked mockumentaries (Farce of the Penguins and Surf’s Up, both 2007) which refer to a renowned French wildlife documentary March of the Penguins (2005). The comparison demonstrates the possible scope of the critique of the Anthropocene in popular culture. pl
dc.subject.pl film przyrodniczy pl
dc.subject.pl mockument pl
dc.subject.pl kultura popularna pl
dc.subject.pl parodia pl
dc.subject.pl krytyka antropocenu pl
dc.subject.en wildlife documentary pl
dc.subject.en mockumentary pl
dc.subject.en parody pl
dc.subject.en criticism of the Anthropocene pl
dc.description.series Acta Universitatis Wratislaviensis, ISSN 0239-6661; 3859 pl
dc.description.volume 22 pl
dc.description.number 1-2 pl
dc.description.publication 1,1 pl
dc.identifier.doi 10.19195/0860-6668.22.1–2.7 pl
dc.title.journal Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Kulturoznawcze pl
dc.title.volume Klimat kultury pl
dc.language.container pol pl
dc.date.accession 2019-04-16 pl
dc.affiliation Wydział Polonistyki : Katedra Performatyki pl
dc.subtype Article pl
dc.rights.original OTHER; otwarte czasopismo; ostateczna wersja wydawcy; w momencie opublikowania; 0 pl
dc.identifier.project ROD UJ / O pl
.pointsMNiSW [2018 B]: 7


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)