Algorithmic future : escape from freedom to the "default option"

Bibliogr. s. 65-67. Publ. recenzowana

W 2017 r. sztokholmska kapituła nagrody Nobla doceniła amerykańskiego ekonomistę Richarda Thalera za jego wkład w rozwój ekonomii behawioralnej. Wyniki badań przeprowadzonych przez Thalera wskazują, że ludzkie postępowanie nie zawsze jest racjonalne, a nasze preferencje zmieniają się w zależności od kontekstu podejmowania decyzji. Oznacza to między innymi, że można manipulować naszymi wyborami za pomocą prostych narzędzi. Thaler zauważył, że ludzie często nie chcą dokonywać wyboru i dla własnej wygody, poprzez wstrzymanie się od decyzji, automatycznie zgadzają się na "opcję domyślną". W erze komputerowej i nowych możliwości taniego przechowywania danych taki wybór wydaje się być wygodny. Big Data, czyli gromadzenie i przetwarzanie gigantycznych ilości danych, które ludzkość bez przerwy produkuje, daje politykom nowe narzędzia wpływania i manipulowania decyzjami obywateli. W konsekwencji, pojawia się uzasadniona obawa, że coraz łatwiej będzie narzucać obywatelom odpowiednio skrojone dla własnych, politycznych potrzeb "opcje domyślne". W referacie dokonano analizy negatywnych i pozytywnych konsekwencji rezygnacji z wolności wyboru na rzecz decyzji "podejmowanych" przez algorytmy komputerowe. W tym celu posłużono się przykładami, kiedy świadomie lub częściowo świadomie podejmujemy decyzję o rezygnacji z wolności wyboru dla własnej wygody, a także kiedy ta decyzja jest nam narzucana w celu manipulacji opinią społeczną, a nawet sterowania całym społeczeństwem.

In 2017 U.S. economist Richard Thaler was awarded the Nobel Memorial Prize in Economic Sciences. The results of research conducted by Thaler indicate that human behavior is not always rational and human preferences change depending on the context of decision making. This means that our choices can be manipulated with the use of simple tools. Thaler noticed that people often do not want to make a choice and for their own convenience, by abstaining from the decision, they automatically agree on the “default option”. In the computer age and new possibilities of cheap data storage such a choice seems to be convenient. Big Data is an evolving term that describes the collection and processing of gigantic amounts of data that mankind continuously produces. It, among other things, gives politicians new tools to influence and manipulate citizens' decisions. As a consequence, there is a justified fear that it will be easier to impose on citizens properly tailored to their own political needs “default options”. The paper analyzes negative and positive consequences of resigning from freedom of choice in favor of decisions made by computer algorithms. The examples used in the article involve situations when people deliberately or partially consciously decide to give up freedom of choice for their own convenience, and when this decision is imposed on them to manipulate social opinion and even control the whole society