Genre non-normativity : the concept of a synthesis of arts on the basis of Ukrainian futurism

Rec. mat. z konf.: Nenormalno, 11-12.11.2021, Poznań, Polska

W artykule przedstawiono niektóre aspekty poetyki ukraińskiego futuryzmu, które miały warunkować powstanie nowatorskich gatunków hybrydowych, usytuowanych na pograniczu różnych sztuk. W pracy dokonano zatem analizy dwóch autorskich projektów założyciela ukraińskiego futuryzmu, Mychajla Semenki, polegających na zespoleniu technik malarskich oraz kinematograficznych z liryką i ostatecznie ukonstytuowanych pod hasłami odpowiednio poezomalarstwa i poezofilmu. W przypadku poezomalarstwa w pracy zanalizowano kilka chwytów formalnych, takich jak między innymi szczególna forma palindromu, realizującego się za pośrednictwem graficznych zabiegów, u których źródła leży futurystyczna symultaniczność. W kontekście poezofilmów wyróżniono takie pokrewne technikom filmowym elementy konstrukcyjne, jak wykorzystanie pauzy, jukstapozycji czy zabiegów zbliżonych do mechanizmów montażu, wykorzystywanych później przez rosyjskiego reżysera kina dokumentalnego i autora koncepcji „kino-oka”, Dzigi Wiertowa.

The article presents some aspects of the poetics of Ukrainian futurism, which were to condition the emergence of innovative hybrid genres, situated on the border of various arts. Therefore, the work analyzes two original projects by the founder of Ukrainian futurism, Mykhail Semenko, relying on combining painting and cinematographic techniques with lyricism and finally constituted under the slogans of “poesomalarstvo” and “poesofilm”, respectively. In the case of poetry painting, a few formal methods were analyzed in the work, such as, inter alia, a specific form of a palindrome, realized through graphic manipulations, the source of which is futuristic simultaneity. In the context of “poesofilms”, construction elements related to film techniques were distinguished, such as the use of a pause, juxtaposition or manipulations similar to editing mechanisms, later used by the Russian documentary director and author of the “cinema-eye” concept, Dziga Wiertov.