On the etymology of the word "majdan" and its various contexts within Polish

Bibliogr. s. 325-328. DOI książki: 10.24917/9788380847132. Recenzent prof. dr hab. Zofia Czapiga

Orientalne słowo majdan pojawiło się w języku polskim, a dokładniej w polszczyźnie kresowej w XVII wieku najprawdopodobniej za pośrednictwem ukraińskiego. Trudno jest to jednoznacznie ustalić, gdyż wyrazy wschodnie przedostawały się wskutek licznych kontaktów z Turkami i Tatarami przez cały XVII w. Wiele tych słów przychodziło już po przekształceniu w języku ruskim i należało by je w wielu wypadkach traktować jako rutenizmy. Słowo majdan jest używane w polszczyźnie do dziś, choć na przestrzeni wieków ulegało wielu zmianom semantycznym, a nawet było wtórnie zapożyczane. I choć w pierwotnym znaczeniu ‘plac, rynek’ już w XIX w. było archaizmem, jako apelatyw o tym znaczeniu stało się podstawą wielu toponimów (Majdan, Majdanek) oraz nazwisk (Majdan, Majdaniec, Majdański, Majdanowicz). Do wszystkich języków słowiańskich słowo majdan przyszło z języka osmańsko-tureckiego, najprawdopodobniej za pośrednictwem języka Tatarów: „Z tatar.-nadwołż. meydan (< arab. maydān) ‘plac, przestrzeń, miejsce na coś przeznaczone’ dostał się już do języka staropolskiego wyraz majdan ‘plac, dziedziniec, podwórze’, liczne przykłady w toponomastyce” (Reychman 1965: 161–162).