Transformational and reorganization processes in the cultural sector as a response to the pandemic crisis COVID-19

Pandemia COVID-19 miała charakter globalny i odbiła się na każdej dziedzinie życia. Dotykając sektor polskiej kultury, obnażyła jej wielorakie zaniechania i zaniedbania. I choć rząd Mateusza Morawieckiego oraz niektóre samorządy terytorialne wprowadzały kolejne tarcze antykryzysowe mające na celu ratowanie działań artystycznych oraz funkcjonowanie instytucjonalne kultury, nie odbyło się bez sytuacji trudnych, a nawet dramatycznych. Instytucje straciły dochody, popadły w kryzys finansowy, twórcy zostali pozbawieni pracy, organizatorzy i animatorzy kultury musieli podporządkować się rytmowi zamrażania i odmrażania gospodarki, co katastrofalnie odbiło się na produkcji artystycznej i sytuacji życiowej artystów. Niniejszy tekst analizuje społeczne i organizacyjne efekty rocznego kryzysu polskiej kultury wynikającego z sytuacji pandemicznej. Wskazuje na trzy istotne elementy będące reakcją środowiska kultury na pandemię. Są nimi: usieciowienie, solidarność międzyludzka oraz nowe formy funkcjonowania kultury, czyli: przesterowanie, hybrydowość działań, outdoor. Autorki zwracają szczególną uwagę na pozytywne i negatywne skutki przeniesienia działań artystycznych do internetu, efekt przesycenia i nadmiaru „kultury w sieci”, jak również lęki organizatorów kultury odnoszące się do zmian przyzwyczajeń odbiorczych (bierny odbiór z domu) i powrót odbiorców do żywego kontaktu ze sztuką (zasiadanie na widowni). Jedna z istotnych konkluzji przedstawionych analiz, popartych interpretacją prowadzonych w Polsce badań empirycznych na temat skutków pandemii COVID-19 w kulturze, jest taka, iż kryzys kultury roku 2020 obnażył i pogłębił wieloletnie zaniedbania transformacyjne sektora kultury w Polsce, wskazując na jego niezdolność do szybkich zmian, ospałość organizacyjną, słabość finansową oraz tradycyjne metody zarządzania