Archives of the anthropocene

Punktem wyjścia dla rozdziału "Archiwa antropocenu" jest brytyjski mockument "Wiek głupoty" ("The Age of Stupid", 2009), którego autorzy czytelnie łączą problematykę antropocenu jako najnowszej epoki w dziejach Ziemi z historycznie zmienną ideą, technologiami i protokołami porządkowania, przechowywania i przekazywania wiedzy. Pierwszy podrozdział zajmuje się kwestią konkurencyjnych definicji antropocenu i proponowanych chronologii, żeby pokazać, jak wybrane konceptualizacje tej epoki łączą się ściśle z obszarami przedmiotowymi i metodologiami konkretnych dyscyplin naukowych, uznając je za archiwa w rozumieniu Michela Foucaulta. Ten podrozdział zamyka przedstawienie stosunkowo nowej koncepcji tak zwanego niejednolitego antropocenu, która najlepiej świadczy o tym, jakie istotne zmiany zaszły ostatnio w tym, jak można rozumieć antropocen i jakie wyzwania niesie to dla tradycyjnej definicji wiedzy i akademii. Drugi i trzeci podrozdział podejmują temat krytycznych spojrzeń na antropocen: więcej-niż-antropocen i więcej-niż-ludzki antropocen. Omawiane krytyczne spojrzenia na typowe dla głównego nurtu ujęcia antropocenu proponują także nowe konceptualizacje archiwum, odpowiednio jako spekulatywnego i naturalnego (powolnego) archiwum. Podsumowująca część artykułu powraca do zaproponowanej przez Megan Boler idei "pedagogiki dyskomfortu", pokazując poznawcze korzyści w chwili, kiedy docenimy koncepcję dehumanizmu Julietty Singh jako kontekst dyskusji o antropocenie i jego archiwach.

Starting with a British speculative mockumentary "The Age of Stupid"(2009), the paper "Archives of the Anthropocene" continues the film's strategy of looking comprehensively at the key issues of the Anthropocene as a new epoch in Earth's history and the archive as a historically shifting idea, technology, and set of protocols for collecting, ordering, safe-guarding and transmitting gathered knowledge. The first subchapter takes a closer look at a range of chosen mainstream definitions of the Anthropocene and the proposed chronologies in order to demonstrate how these conceptualizations intertwine with the subjects and methodological approaches of various disciplines, understood as archives in the Foucauldian sense. The subchapter closes with a recent notion of "patchy Anthropocene" which serves as a showcase of today's changes in understanding of what the Anthropocene is and what kind of challenges it poses to the traditional Western concept of knowledge and academia. The second and third subchapters focus on two critical views of the Anthropocene - the more-than-Anthropocene and the more-than-human Anthropocene. Both critical approaches to the mainstream notion also offer novel views on the archive, respectively the speculative and the natural (or slow) archives. In its final section the paper refers to Megan Boler's idea of the "pedagogy of discomfort" in order to propose Julietta Singh's concept of dehumanism as an adequate context for further discussion of the paper's main topic.