Separation on the basis of polish legal system and canon law of the Catholic Church

Głównym celem powstania niniejszej pracy było opisanie instytucji separacji małżeńskiej w ramach polskiego systemu prawnego oraz prawa kanonicznego Kościoła Katolickiego wraz z określeniem współczesnej pozycji tej instytucji. W celu spełnienia powyższych założeń, autor posłużył się literaturą przedmiotu oraz analizą aktów prawnych, głównie z dziedziny prawa cywilnego i rodzinnego. Jako główne źródło prawa kanonicznego posłużył z kolei Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r.Na opracowanie składają się 3 rozdziały z czego pierwszy ma w całości charakter historyczny. Omówiona w nim została geneza małżeństwa, począwszy od regulacji w rzymskim prawie prywatnym. Następnie scharakteryzowana została koncepcja nierozerwalności małżeństwa w nauce Kościoła Katolickiego na przestrzeni lat, zarówno w doktrynie jak prawie kościelnym. W drugiej części pierwszego rozdziału przedstawiony został rys historyczny separacji w prawie kościelnym, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn jej wykreowania oraz zmian przesłanek jej zastosowania. Kolejnym elementem jest omówienie historii prawnego rozłączenia małżonków na ziemiach polskich, począwszy od porozbiorowych systemów prawnych II Rzeczpospolitej, przez okres PRL, aż do projektów ustaw przedstawianych po 1989 r.Drugi rozdział poświęcony został zagadnieniu instytucji separacji małżeńskiej w Kościele Katolickim. Rozważania zostały oparte przede wszystkim na przesłankach orzeczenia separacji określonych w Kodeksie Prawa Kanonicznego. Szczegółowo została omówiona główna przesłanka jaką jest cudzołóstwo. Przedstawiono również aspekty procesowe spraw o separację małżeńską według których sprawa toczyć może się przed sądem kościelnym lub właściwym biskupem. W końcowej części niniejszego rozdziału omówiona została wzajemna relacja pomiędzy autonomicznym systemem prawa kanonicznego, a systemem prawa polskiego, ze szczególnym uwzględnieniem spraw z zakresu prawa małżeńskiego.W dalszej części rozpatrzony został wątek separacji w prawie polskim. Wstępem do rozważań było przybliżenie takich pojęć jak rodzina, prawo rodzinne oraz jego zasady. Następnie omówione zostało uregulowanie instytucji rozwodu. Instytucja separacji małżeńskiej została uregulowana w sposób podobny do rozwodu, dlatego niezbędne było porównanie obu form prawnych, szczególnie ze względu na przesłanki oraz skutki zastosowania. Kolejnym etapem jest szczegółowa analiza przepisów regulujących separacje prawną w Polsce. Przedmiotem dogłębnej interpretacji było pojęcie zupełności rozkładu pożycia małżeńskiego, który jest przesłanką orzeczenia rozłączenia małżonków. Omówione zostały również procedury spraw o separację, które mogą toczyć się w postępowaniu procesowym lub nieprocesowym. Głównym skutkiem orzeczenie separacji jest wstrzymanie większości obowiązków małżeńskich, jednak sąd rozstrzyga również o opiece nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków. Opracowanie zamyka analiza badań statystycznych dotyczących omawianej materii wraz z przedstawieniem wniosków.W zakończeniu zawarte zostało podsumowanie przedstawionych informacji i analiz oraz skonfrontowanie zgromadzonej wiedzy z założeniami problemu badawczego.

The main pourpose of this master thesis was to describe separation of the spouses as legal institution. Research has aimed to determine separation on the basis of polish legal system and canon law of the Catholic Church. Methodology of this paper was analysis and commentary within legal acts and source literature. The primary fountain of canon law was code of canon law from 1983 y.This study consists of introduction, three chapters and summary. The First chapter is historical at large. Origin of marriage was labelled starting from Roman law, which is a legal system of ancient Rome. Conception of indissolubility of marriage in Catholic Church has been characterized afterwards. The second part of this chapter includes historical overview of separation in canon law with reasons of foundation and prerequisites changes over the years in particular. Then the history of legal separation in Poland was described. Description contains periods of Second Polish Republic, Polish People’s Republic, Third Polish Republic.The second chapter regards separation regulated by canon law of Catholic Church. What is more, the major considerations was based on premises of a separation decision in canon law with premise of adultery especially. Furthermore, author studied procedural rules. As regards jurisdiction in separation matters, case can be running before the Church Court or competent diocesan bishop. Finally, interrelation canon law to polish legal system was described.The third charter touches legal separation in polish civil law. By the way of introduction terms as family, family law and dissolution were described. Comparing legal separation to dissolution was necessary due to similarity between their causes and after effects. Then, legal separation regulations were analysed in detail. Afterwards term of marriage disintegration is profoundly defined. Author characterized civil procedure regarding institution of separation. The essential legal consequence of separation decision is suspension of most spouses obligations. What is more court decides parental responsibility. Lastly statistic research were described and gathered. The last part is summary which includes brief recapitulation and conclusions. Then accumulated knowledge was confronted with a research question.