Cosmetology in antient Rome

Temat mojej pracy dotyczy surowców oraz czynności pielęgnacyjnych i makijażu kobiet w starożytnym Rzymie. Zagadnienie z pozoru banalne jednak pozwala poznać codzienność ówczesnego, codziennego życia. Wzmianki pojawiają się u wielu pisarzy zaczynając od Plauta, przez Katullusa, Wergiliusza i Owidiusza po Marcjalisa i Juwenalisa. Pozycja kobiety w społeczeństwie nie dawała jej wiele swobody. Kobiety wychodziły bardzo młodo za mąż i były zależne najpierw od ojca a po ślubie od męża. Zajmowały się domem, miały być ozdobą męża, wzorowymi matkami i żonami. Kobiety pojawiają się w literaturze miłosnej jako dominy, władczynie serca mężczyzn. Źródła historyczne wspominają faktycznie istniejące kobiety , które posiadały więcej władzy będąc żonami cesarzy. W temacie kosmetyki najsłynniejsza jest Poppea znana z kąpieli w oślim mleku. W Rzymie panowała moda na gładką, białą promienną skórę. Najsłynniejsze remedia to cerussa, crocodilea, kreda, tłuszcze: łabędzi, lanolina, z niedźwiedzia; maseczki z chleba czy mąki bobu, miód. Niedoskonałości zakrywano cienkimi płatkami ze skóry zwanymi ​aluta ​ . Jako różu używano najczęściej kwiaty: róża, mak, morwa także czerwony ołów. Już w Rzymie pojawia się prototyp dzisiejszego “eye linera”: drewniany, metalowy lub z kości słoniowej patyczek maczany był w oleju następnie w ​stibium ​ lub sadzy. Brakuje źródeł mówiących o makijażu ust. Depilacja ciała dotyczyła przeważnie kobiet młodych, aktywnych seksualnie. Kobiety usuwały włosy za pomocą wosków, żywicy lub rozgrzanego metalu. Chętnie również farbowano włosy. Z Germanii przybyła moda na rdzawy odcień włosów. Jako farby służyły odwary z orzechów włoskich, liści bluszczu czy sprowadzane z Germanii różnego rodzaju ​sapo ​ mydła. Włosy modelowano za pomocą rozgrzanego żelaza ​ferrum callidum. Jako perfumy służyły oleje przesiąknięte olejkami eterycznymi z kwiatów. Wszystko co wiemy o damskiej pielęgnacji i makijażu pochodzi z literatury pisanej wyłącznie przez mężczyzn. Nie byli oni przychylni poczynaniom kobiet. Wyjątkiem jest Owidiusz, który w ​De medicamine faciei feminae ​ podaje dokładne przepisy na kremy odpowiadające różnym problemom skórnym ( wągry, opryszczka). W roku 2003 i 2018 miały miejsce odkrycia archeologiczne potwierdzające źródła pisane: pierwsze to sześciocentymetrowy metalowy pojemniczek z II w. n.e z kremem zawierającym tłuszcz zwierzęcy, skrobię i tlenek cynku; drugie to sarkofag z III w. n.e zawierający szkielet młodej rzymianki oraz przybory kosmetyczne: lusterko, paletka cieni i szpatułka a także sznur pereł. Na przestrzeni wieków niewiele się zmieniło jeśli chodzi o stosowane w pielęgnacji surowce i zabiegi oraz sposób wykonywania makijażu. I z pewnością jeszcze przez kolejne stulecia umiłowanie piękna ciała będzie łączyć kobiety z każdej części świata.

Subject of this Bachelor thesis is focused around materials and activities for skin care and make up woman in ancient Rome. The question rather easy and irrelevant at first glance, but it allows us understand more about daily activities of that time. There are records of such topic im works of many writers, starting with Plautus, through Catullus, Vergil, Ovid on Martial and Juvenal ending. Woman position in society of that time did not give her a lot of freedom. They were being married off at a very young age and were dependant on their fathers at first, then on their husbands. Their purpose were to take care of the house, being like a beautiful jewel for their husbands to show off. They had to be ideal wives and mothers. In love literature the women were dominant, they were masters of men’s heart. But historical records show that in truth there really were powerful women, but in most cases it was because of their husbands, usually emperors. The most famous woman from the usage of cosmetics is Poppea, known from using donkey’s milk for bathing purposes. In Rome it was fashionable to have smooth, pale and radiant skin. The most popular remedies were: ​cerussa, crocodilea ​ , chalk, lanolin, swam or boar fat, facemasks made from bread, broad bean flour or honey. Imperfections were hid with thin leather pieces called ​aluta ​ . For the blush flowers were used, usually roses, papaver or mulberry. Sometimes it was red lead instead. The eyeliner prototype was also available back then – wooden, metal or elephant bone stick was dipped in oil, then in ​stibium ​ or soot. There are no records featuring lips make up. Depilation was concerning usually young women, sexually active. They were using wax, resin or heated metal to get rid of unwanted hair. Hair dyeing was also popular at the time. For example the fashion for rusty hair colour came from Germany. For the hair paint the women were using decoction of walnuts, ivy leaves of imported from Germany soaps – ​sapo ​ . Styling the hair was possible thanks to heated iron – ​ferrum callidium ​ . For perfume oils with flowery essential oils were used. Everything we know about the topic comes from literature created only by males. Most of them were unfavourable towards females. The only different one was Ovid, who in ​De medicamine faciei femineae ​ gives us exact recipes for creams against various skin problems such as measles or herpes. In 2003 and 2018 the archaeological discoveries confirming written records taken place. The first one of them was small 6cm metal container with animal fat from 2th century. The other was sarcophagus from 3th century. It contained a skeleton of young roman girl with beauty utensils such as small mirror, eyeshadows, makeup spatula and a string of pearls. Over the centuries not much have changed if it goes to used ingredients for beauty care and the way they were applied. And it is possible it would be a factor connecting all the women around the word in the next couple of centuries too.