Synoptic conditions of strong wind in Poland

Celem podjętej pracy jest ocena przypadków ekstremalnie silnych wiatrów na obszarze Polski w latach 1981-2010 na tle warunków cyrkulacyjnych. W badaniach wykorzystano dobowe dane anemologiczne odnoszące się do naziemnych stacji synoptycznych I rzędu w Łebie, Poznaniu, Warszawie i w Krakowie oraz dane dotyczące przepływu geostroficznego W Polsce. Dane wykorzystane w badaniach pochodziły z Centralnej Bazy Danych Historycznych IMGW-PIB i dotyczyły jednego pomiaru dziennie w terminie 12 UTC. Silny wiatr został określony na podstawie klasyfikacji Parczewskiego, a za ekstremalne warunki przyjęto prędkość przekraczającą 11 m•s⁻¹. Dokonano także analizy przepływu geostroficznego nad Polską. Cyrkulacja atmosfery została określona według typologii wyznaczonej przez Lityńskiego. Podjęto próbę zestawienia poszczególnych cech anemologicznych z warunkami cyrkulacyjnymi oraz dokonano interpretacji uzyskanych wyników. Dominującym kierunkiem wiatru dla obszaru Polski w badanym wieloleciu był zachodni (W) z częstością występowania przekraczającą 25%. Wiatry ekstremalnie silne najczęściej występowały na stacji meteorologicznej w Łebie, a najmniejsza ich liczba przypadła na stację w Krakowie.

The aim of this paper is to evaluate the cases of extremely strong winds over the territory of Poland in the years 1981-2010 based on circulation conditions. In the study anemological daily data referring to above-ground synoptic stations of the 1st order in Łeba, Poznań, Warsaw and Cracow as well as data concerning geophysical flow over the Poland were used. The data used in the research were taken from the Central Historical Database of IMGW-PIB and concerned one measurement per day within 12 UTC. Strong wind was determined on the basis of Parczewski's classification, and extreme conditions were assumed to be velocities exceeding 11 m•s⁻¹. The analysis of geostrophic flow over the Poland was also performed. Atmospheric circulation was determined according to the typology determined by Lityński. An attempt was made to compare individual anemological features with circulating conditions and the results were interpreted. The dominant wind direction for the Polisk area in the surveyed multi-year period was western (W) with a frequency exceeding 25%. Extremely strong winds were most frequent at the weather station in Łeba, and their smallest numer went to the station in Kraków.