Picture of women in Russian and Czech chronicles (XI - XIV century)

Przedmiotem niniejszej pracy są kobiety – bohaterki ruskich i czeskich średniowiecznych latopisów i kronik. Autorka starała się podważyć rozpowszechniony stereotyp o kobiecie średniowiecznej, która żyła w cieniu męża i jej głównym zadaniem było rodzenie dzieci. Autorka przeanalizowała średniowieczne latopisy ruskie i kroniki czeskie, i spróbowała pokazać, jaki wizerunek miała kobieta w oczach ruskich i czeskich autorów średniowiecznych, a także jakie stanowisko społeczne zajmowała w średniowieczu. Ramy chronologiczne pracy obejmują okres XI–XIV wieku. Dolną granicę stanowi XI wiek, w którym powstały najstarsze latopisy ruskie i kroniki czeskie, natomiast górną granicę wyznacza XIV wiek, to jest czas, kiedy w ruskim latopisarstwie i czeskim kronikarstwie następują ważne zmiany. Głównymi źródłami, na których została oparta praca, były opublikowane latopisy ruskie: Powieść lat minionych, Latopis kijowski, Latopis nowogrodzki, Latopis halicko-wołyński oraz kroniki czeskie: Kosmasa kronika Czechów, Kanonik Wyszehradzki, Kronika Mnicha Sazawskiego, Kronika Dalimila, Zbrasławska kronika. Analiza źródeł pokazuje, że latopisarze ruscy w przeciwieństwie do kronikarzy czeskich, o wiele mniej uwagi poświęcali kobietom, często ignorując ich lub podając tylko podstawowe informacje. W odróżnieniu od nich, kronikarze czescy bardziej szczegółowo przedstawiali historię wybranych kobiet. Analizowane utwory pokazują także, że główna uwaga ruskich i czeskich autorów skoncentrowana była na kobietach, pochodzących z najwyższych warstw społecznych, z kolei kobiety, które tworzyły niższe warstwy, były świadomie omijane uwagą.

The women are the main subject, heroes of ancient russian´s and czech´s chronicles. The author tries to break up a false meaning about ancient women, who was living in a shadow of her own husband and destined for giving birhts. Analysis of all studied chronicles point out on life of women, their social status, by eyes of ancient authors and men. The work is based on chronicles of XI-XIV ages. Printed russian chronicles: The Tale of Past Years, The Kiev Chronicle, The chronicle of Novgorod, The Galician–Volhynian Chronicle and czech chronicles: The Chronicle of Bohemians, Kanonik Wyszehradzki, Kronika Mnicha Sazawskiego,Chronicle of Dalimil, The Zbraslav Chronicle are primary sources, that is basis of the work. Analysis shows, that the czech authors describe women more then the russian authors, who purposely conceal in books the name of women princes. These all chronicles point out on women born in the highest ground without any mention about women born in lower ground.