Questions about the Historical Perpetration of the Holocaust and European Anti-Semitism in Modernity

Recenzowane materiały z IX Ogólnopolskiej konferencji "Auschwitz i Holokaust na tle zbrodni ludobójstwa w XX wieku", dn. 15-17 czerwca 2018 r., Oświęcim

Referat będzie próbą zastanowienia się nad tym, co oznacza kategoria sprawstwa w kontekście długiej historii europejskiego antysemityzmu, a co w kontekście bezpośredniego organizowania oraz przeprowadzania „Ostatecznego rozwiązania europejskiej kwestii żydowskiej”. Zestawione zostaną takie prace teoretyczne jak „Nowoczesność i Zagłada” Zygmunta Baumana, ujmujące Zagładę jako ekstremalne i drastyczne konsekwencje oświecenia i teksty literackie, wśród których szczególne miejsce zajmie „Memorbuch” Henryka Grynberga – książka przywołująca długą historię europejskiego antysemityzmu i długotrwałe żydowskie doświadczenie przemocy. Celem referatu będzie zastanowienie się, w jaki sposób kategoria sprawstwa może odnosić się do historii europejskiego antysemityzmu, a w jaki do bezpośrednich sprawców ludobójstwa; w jaki sposób rozszerzana i zawężana jest ta kategoria, a także jakie znaczenie ma ona dla pamięci o Zagładzie.