Współczesny sentymentalizm moralny (WSM) : geneza, definicja zjawiska i analiza wybranych przejawów w dyskursie medialnym

2025
journal article
article
dc.abstract.enThis article examines the ethical assumptions present in contemporary media discourse, positing the growing importance of a stance known as Contemporary Moral Sentimentalism (CMS). Its emergence is linked to modern subjectivity, as defined by Charles Taylor, and subsequently to the ethics of English empiricists (D. Hume, A. Smith), as well as anti‑Enlightenment sentimentalism, with its anti‑rationalism, subjectivism, sensitivity, assumption of the natural goodness of man, and rejection of institutional transcendence. The decentralized, centrifugal nature of the currently dominant medium – the web – influences the amplification of individual components of CMS, often making this stance the cognitive prototype. The varying emphasis placed on given factors of CMS within the figure–ground relationship makes this concept an explanatory context for both left‑ and right‑wing messages. The three case studies described here demonstrate the explanatory and interpretative possibilities offered by the CMS concept in relation to issues present in contemporary media.
dc.abstract.plArtykuł bada założenia etyczne obecne we współczesnym dyskursie medialnym, zakładając, że dużego znaczenia nabiera postawa określana jako współczesny sentymentalizm moralny (WSM). Jej powstanie wiąże się z nowożytną podmiotowością, zdefiniowaną przez Ch. Taylora, następnie etyką empirystów angielskich (D. Hume, A. Smith) oraz antyoświeceniowym sentymentalizmem, z jego antyracjonalizmem, subiektywizmem, wrażliwością, zakładaniem naturalnego dobra człowieka, odrzucaniem instytucjonalnej transcendencji. Zdecentralizowany, odśrodkowy charakter dominującego obecnie medium – sieci – wpływa na wzmacnianie się poszczególnych składowych WSM, przez co ta postawa często staje się prototypem kognitywnym. Zróżnicowany nacisk, jaki w ramach relacji figura–tło może być kładziony na poszczególne składowe WSM powoduje, że ta koncepcja stanowi kontekst wyjaśniający zarówno dla przekazów lewicowych, jak i prawicowych. W opisanych trzech studiach przypadku pokazano możliwości wyjaśniające i interpretacyjne, jakie niesie ze sobą koncepcja WSM w odniesieniu do problematyki obecnej we współczesnych mediach.
dc.affiliationWydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej : Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej
dc.contributor.authorZweiffel, Maciej - 365540
dc.date.accession2026-01-22
dc.date.accessioned2026-01-22T16:49:01Z
dc.date.available2026-01-22T16:49:01Z
dc.date.createdat2025-11-24T12:10:52Zen
dc.date.issued2025
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.additionalBibliogr. s. 209-210
dc.description.number3 (263)
dc.description.physical195-210
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume68
dc.identifier.doi10.4467/22996362PZ.25.042.22245
dc.identifier.eissn2299-6362
dc.identifier.issn0555-0025
dc.identifier.projectDRC AI
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/handle/item/569877
dc.identifier.weblinkhttps://ejournals.eu/czasopismo/zeszyty-prasoznawcze/artykul/wspolczesny-sentymentalizm-moralny-wsm-geneza-definicja-zjawiska-i-analiza-wybranych-przejawow-w-dyskursie-medialnym
dc.languagepol
dc.language.containerpol
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licenceCC-BY
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.source.integratorfalse
dc.subject.enmodern subjectivity
dc.subject.enContemporary Moral Sentimentalism (CMS)
dc.subject.enmedia disco‑ urse
dc.subject.enthe web
dc.subject.enfigure‑ground relationship
dc.subject.encognitive prototype
dc.subject.plnowożytna podmiotowość
dc.subject.plwspółczesny sentymentalizm moralny (WSM)
dc.subject.pldyskurs medialny
dc.subject.plsieć
dc.subject.plrelacja figura–tło
dc.subject.plprototyp kognitywny
dc.subtypeArticle
dc.titleWspółczesny sentymentalizm moralny (WSM) : geneza, definicja zjawiska i analiza wybranych przejawów w dyskursie medialnym
dc.title.alternativeContemporary moral sentimentalism (CMS) : origins, definition of the phenomenon and analysis of selected manifestations in media discourse
dc.title.journalMedia Research Issues
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublicationen
dc.abstract.en
This article examines the ethical assumptions present in contemporary media discourse, positing the growing importance of a stance known as Contemporary Moral Sentimentalism (CMS). Its emergence is linked to modern subjectivity, as defined by Charles Taylor, and subsequently to the ethics of English empiricists (D. Hume, A. Smith), as well as anti‑Enlightenment sentimentalism, with its anti‑rationalism, subjectivism, sensitivity, assumption of the natural goodness of man, and rejection of institutional transcendence. The decentralized, centrifugal nature of the currently dominant medium – the web – influences the amplification of individual components of CMS, often making this stance the cognitive prototype. The varying emphasis placed on given factors of CMS within the figure–ground relationship makes this concept an explanatory context for both left‑ and right‑wing messages. The three case studies described here demonstrate the explanatory and interpretative possibilities offered by the CMS concept in relation to issues present in contemporary media.
dc.abstract.pl
Artykuł bada założenia etyczne obecne we współczesnym dyskursie medialnym, zakładając, że dużego znaczenia nabiera postawa określana jako współczesny sentymentalizm moralny (WSM). Jej powstanie wiąże się z nowożytną podmiotowością, zdefiniowaną przez Ch. Taylora, następnie etyką empirystów angielskich (D. Hume, A. Smith) oraz antyoświeceniowym sentymentalizmem, z jego antyracjonalizmem, subiektywizmem, wrażliwością, zakładaniem naturalnego dobra człowieka, odrzucaniem instytucjonalnej transcendencji. Zdecentralizowany, odśrodkowy charakter dominującego obecnie medium – sieci – wpływa na wzmacnianie się poszczególnych składowych WSM, przez co ta postawa często staje się prototypem kognitywnym. Zróżnicowany nacisk, jaki w ramach relacji figura–tło może być kładziony na poszczególne składowe WSM powoduje, że ta koncepcja stanowi kontekst wyjaśniający zarówno dla przekazów lewicowych, jak i prawicowych. W opisanych trzech studiach przypadku pokazano możliwości wyjaśniające i interpretacyjne, jakie niesie ze sobą koncepcja WSM w odniesieniu do problematyki obecnej we współczesnych mediach.
dc.affiliation
Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej : Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej
dc.contributor.author
Zweiffel, Maciej - 365540
dc.date.accession
2026-01-22
dc.date.accessioned
2026-01-22T16:49:01Z
dc.date.available
2026-01-22T16:49:01Z
dc.date.createdaten
2025-11-24T12:10:52Z
dc.date.issued
2025
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.additional
Bibliogr. s. 209-210
dc.description.number
3 (263)
dc.description.physical
195-210
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume
68
dc.identifier.doi
10.4467/22996362PZ.25.042.22245
dc.identifier.eissn
2299-6362
dc.identifier.issn
0555-0025
dc.identifier.project
DRC AI
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/handle/item/569877
dc.identifier.weblink
https://ejournals.eu/czasopismo/zeszyty-prasoznawcze/artykul/wspolczesny-sentymentalizm-moralny-wsm-geneza-definicja-zjawiska-i-analiza-wybranych-przejawow-w-dyskursie-medialnym
dc.language
pol
dc.language.container
pol
dc.rights
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
CC-BY
dc.rights.uri
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.source.integrator
false
dc.subject.en
modern subjectivity
dc.subject.en
Contemporary Moral Sentimentalism (CMS)
dc.subject.en
media disco‑ urse
dc.subject.en
the web
dc.subject.en
figure‑ground relationship
dc.subject.en
cognitive prototype
dc.subject.pl
nowożytna podmiotowość
dc.subject.pl
współczesny sentymentalizm moralny (WSM)
dc.subject.pl
dyskurs medialny
dc.subject.pl
sieć
dc.subject.pl
relacja figura–tło
dc.subject.pl
prototyp kognitywny
dc.subtype
Article
dc.title
Współczesny sentymentalizm moralny (WSM) : geneza, definicja zjawiska i analiza wybranych przejawów w dyskursie medialnym
dc.title.alternative
Contemporary moral sentimentalism (CMS) : origins, definition of the phenomenon and analysis of selected manifestations in media discourse
dc.title.journal
Media Research Issues
dc.type
JournalArticle
dspace.entity.typeen
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
31
Views per month
Views per city
Katowice
5
Krakow
5
Chybie
1
Warsaw
1
Downloads
zweiffel_wspolczesny_sentymentalizm_moralny_2025.pdf
19