Zrozumieć autorytet epistemiczny

Online First 2025-10-27. Praca ta została dofinansowana przez Narodowe Centrum Nauki w ramach grantu 2021/43/D/HS1/00977

Niniejszy artykuł bada debatę dotyczącą autorytetu epistemicznego, zadając pytanie, czy opinie ekspertów są dla nas wiążące i czy istnieje obowiązek mniemania w oparciu o ich świadectwo. Klasyczna teoria Zagzebski, inspirowana tezą wyłączenia Josepha Raza, sugeruje zastąpienie istniejącego świadectwa świadectwem autorytetu, co spotkało się z krytyką. Celem artykułu jest uporządkowanie obecnej debaty dotyczącej normatywnej siły autorytetu epistemicznego oraz ocena konsekwencji odrzucenia tezy wyłączenia. W szczególności zadaje on pytanie o to, jak myśleć o ewentualnych pozytywnych obowiązkach epistemicznych wobec podmiotów o wyższej pozycji epistemicznej, bez naruszania standardowych norm świadectwowych i z uwzględnieniem praktycznego ryzyka nadużycia autorytetu.

This paper explores the debate surrounding epistemic authority, questioning whether experts’ opinions bind us and if there is a duty to believe based on their testimony. Zagzebski’s classical theory, inspired by Joseph Raz’s Pre-emption Thesis, suggests replacing existing evidence with an authority’s testimony, a position that has faced criticism. The aim of the paper is to bring order to the ongoing debate surrounding the normative force of epistemic authority and assess the implications of rejecting the Pre-emption Thesis. In particular, it questions how to think about possible positive epistemic duties towards epistemically superior agents, without breaking standard evidential norms and in view of practical risks of abusive authority.