The Impact of Tax Policy on Poland’s Socio-Demographic Policy

Praca magisterska podejmuje problematykę wpływu polityki podatkowej na sytuację społeczno-demograficzną Polski, ze szczególnym uwzględnieniem reform podatkowych wprowadzonych w ramach programu Polski Ład. Analiza obejmuje zarówno podstawowe podatki, takie jak PIT, CIT, VAT oraz akcyza, jak i szczegółowe rozwiązania w postaci ulg podatkowych pełniących funkcje prorodzinne i socjalne. W szczególności omówiono ulgi: prorodzinną, ulgę dla rodzin wychowujących co najmniej czworo dzieci (ulga 4+), ulgę dla młodych, ulgę na powrót oraz ulgę rehabilitacyjną.W pracy dokonano oceny znaczenia tych instrumentów w kontekście kształtowania decyzji prokreacyjnych, wspierania aktywizacji zawodowej młodych Polaków oraz przeciwdziałania negatywnym trendom demograficznym, takim jak niski wskaźnik dzietności, spadek liczby osób w wieku produkcyjnym czy nasilająca się emigracja zarobkowa. Uwzględniono również rolę polityki podatkowej w budowaniu kompleksowego systemu wsparcia dla rodzin oraz tworzeniu zachęt do powrotu osób, które w ostatnich latach opuściły kraj.Integralnym elementem badań była ankieta przeprowadzona wśród młodych osób, której celem było poznanie ich opinii na temat istniejących ulg podatkowych oraz ocena stopnia, w jakim wpływają one na decyzje życiowe i zawodowe. Uzyskane wyniki pokazały, że mimo rozbudowanego katalogu ulg, ich skuteczność pozostaje ograniczona. Badani podkreślali przede wszystkim brak stabilności i przewidywalności systemu podatkowego, zbyt częste zmiany legislacyjne oraz niewystarczające dostosowanie ulg do realnych kosztów związanych z utrzymaniem rodziny i wychowywaniem dzieci.Wnioski końcowe wskazują, że polityka podatkowa powinna zostać zaprojektowana w sposób bardziej stabilny, spójny i długofalowy, a także silniej powiązana z polityką społeczną oraz innymi instrumentami wsparcia, takimi jak transfery pieniężne, dostęp do usług publicznych czy rozwiązania mieszkaniowe. Tylko takie podejście może realnie przyczynić się do poprawy sytuacji demograficznej Polski, ograniczenia skali emigracji zarobkowej oraz stworzenia trwałych warunków sprzyjających zakładaniu i utrzymywaniu rodzin.

The master’s thesis analyzes the impact of tax policy on the socio-demographic situation of Poland, with particular emphasis on the tax reforms introduced under the Polish Deal program. The study covers both the main types of taxation, such as PIT, CIT, VAT and excise duty, as well as specific tax reliefs serving pro-family and social purposes. In particular, the thesis discusses the child tax credit, the relief for families with at least four children (the so-called 4+ relief), the relief for young people, the return relief, and the disability relief.The research evaluates the importance of these instruments in shaping reproductive decisions, supporting the professional activation of young Poles, and counteracting negative demographic trends, such as low fertility rates, a shrinking working-age population, and labor migration. It also highlights the role of tax policy in building a comprehensive system of support for families and in creating incentives for the return of emigrants.An important part of the thesis is the empirical study in the form of a survey conducted among young Poles, aimed at assessing their opinions on the existing tax reliefs and the extent to which these solutions influence life and career decisions. The results showed that despite the broad catalog of tax preferences, their practical effectiveness remains limited. Respondents emphasized in particular the lack of stability and predictability of the tax system, frequent legislative changes, and insufficient alignment of tax reliefs with the real costs of raising a family.The final conclusions underline that tax policy in Poland should be designed in a more stable, coherent and long-term manner, and be more closely integrated with social policy and other support instruments, such as direct transfers, access to public services, or housing solutions. Only such an approach can effectively improve Poland’s demographic outlook, reduce the scale of labor migration, and create sustainable conditions for family development.