Atomowe iluzje: analiza American Dream w serii gier Fallout

Niniejsza praca licencjacka bada ideologiczne podstawy mitu Amerykańskiego Snu (AS) oraz sposób jego dekonstrukcji oraz wzmocnienia w serii gier Fallout (Fallout 3, Fallout: New Vegas i Fallout 4). Odwołując się do ram teoretycznych z zakresu ideologii marksistowskiej (Althusser, Jameson), semiologicznego mitu (Barthes) oraz postmodernistycznej krytyki kultury (Baudrillard, Lyotard) praca analizuje w jaki sposób mity funkcjonują jako narzędzia ideologiczne w kulturze popularnej a szczególnie w mediach interaktywnych. Analiza śledzi historyczną ewolucję AS, podkreślając jego obietnice dotyczące merytokracji, awansu społecznego i równości, jednocześnie krytykując wykluczenia ze względu na rasę, płeć i klasę społeczną co czyni z niego dystopię kapitalistyczną. Na podstawie rozważań nad postapokaliptycznym światem Fallout praca bada sprawczość gracza, mechaniki gry oraz elementy narracyjne ujawniając, w jaki sposób ta seria gier ujawnia porażki AS – takie jak iluzja wyboru, neoliberalna polityka samo-optymalizacji i utrzymujące się nierówności społeczne, jednocześnie paradoksalnie wciągając graczy w jego struktury. Ostatecznie praca argumentuje, że gry wideo takie jak Fallout nie tylko reprezentują sprzeczności ideologiczne, lecz również zmuszają graczy do ich odgrywania.

This bachelor's thesis examines the ideological foundations of the American Dream (AD) myth and its deconstruction or reinforcement in Fallout video game series (Fallout 3, Fallout: New Vegas, and Fallout 4). Drawing on theoretical frameworks from Marxist ideology (Althusser, Jameson), semiological myth (Barthes) and postmodern cultural critique (Baudrillard, Lyotard), the study explores how myths function as ideological tools in popular culture particularly in interactive media. The analysis traces the historical evolution of the AD highlighting its promises of meritocracy, upward mobility and equality while critiquing its exclusions based on race, gender and class, which renders it a capitalist dystopia. Through a case study of Fallout's post-apocalyptic setting the thesis investigates player agency, game mechanics and narrative elements revealing how the series stages the AD's failures – such as the illusion of choice, neoliberal self-optimization and persistent inequalities – while paradoxically interpellating players into its structures. Ultimately, the work argues that video games like Fallout do not merely represent ideological contradictions but compel players to enact them.