The Role of Vitamin B3 in Maintaining Proper Body Function with Particular Emphasis on Human Skin – A Literature Review

Celem niniejszej pracy jest przegląd i analiza piśmiennictwa dotyczącego roli witaminy B3 (niacyny) w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem jej wpływu na skórę. Celem szczegółowym było przedstawienie mechanizmów działania biologicznego niacyny, różnic pomiędzy jej głównymi formami chemicznymi – kwasem nikotynowym i nikotynamidem – oraz omówienie ich właściwości terapeutycznych. Szczególną uwagę poświęcono roli tej witaminy w utrzymaniu zdrowia skóry, jej zastosowaniu w profilaktyce oraz leczeniu wybranych chorób dermatologicznych, jak również w kosmetologii.Praca zawiera również usystematyzowaną wiedzę na temat biodostępności, źródeł pokarmowych, zapotrzebowania organizmu na witaminę B3 oraz skutków zarówno jej niedoboru, jak i nadmiaru. W rozdziałach przedstawiono wielokierunkowe działanie niacyny, w tym jej wpływ na metabolizm energetyczny, funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego, właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne, a także zastosowanie miejscowe w skórze – wspierające barierę naskórkową, redukujące przebarwienia, regulujące wydzielanie sebum i łagodzące trądzik.Wnioski z analizy wskazują, że niacyna, zwłaszcza w formie nikotynamidu, wykazuje wysoką skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w terapii ogólnoustrojowej i miejscowej. Witamina B3 pozostaje ważnym składnikiem profilaktyki zdrowotnej, dotychczas wykazano potencjał terapeutyczny tej witaminy, co uzasadnia dalsze badania nad zastosowaniem jej we współczesnej kosmetologii.

The aim of this study is to review and analyze current scientific literature regarding the role of vitamin B3 (niacin) in the proper functioning of the human body, with particular emphasis on its effects on the skin. The specific objective was to present the mechanisms of the biological action of niacin, the differences between its main chemical forms – nicotinic acid and nicotinamide – and to discuss their therapeutic properties. Special attention was given to the role of this vitamin in maintaining skin health, its application in the prevention and treatment of selected dermatological diseases, as well as its use in cosmetic formulations.The study also provides a structured overview of the bioavailability, dietary sources, recommended intake, and the consequences of vitamin B3 deficiency and excess. The chapters present the multifaceted actions of niacin, including its impact on energy metabolism, the nervous and immune systems, anti-inflammatory and antioxidant properties, and topical applications – supporting the skin barrier, reducing hyperpigmentation, regulating sebum production, and alleviating acne.The conclusions of the analysis indicate that niacin, particularly in the form of nicotinamide, shows high efficacy and safety in both systemic and topical therapy. Vitamin B3 remains a vital component of health promotion strategies, and its therapeutic potential justifies further research and use in modern cosmetology.