Tłumaczenie piosenek w filmach animowanych dla dzieci

Translation of songs in animated films for children

Celem niniejszej pracy magisterskiej jest analiza tłumaczenia piosenek w filmach animowanych przeznaczonych dla dzieci. Jest to zjawisko, które czasem potrafi stać się wyzwaniem dla tłumacza, ponieważ wymaga nie tylko przekazania treści semantycznej, ale zarówno zachowanie rytmu, melodii i roli kulturowej dzieła muzycznego. Piosenki w filmach pełnią funkcję narracyjną, emocjonalną i nawet edukacyjną, zatem ich adaptacja wymaga polaczenia wierności znaczenia z naturalnym brzmieniem muzycznym i kulturowym.Część teoretyczna obejmuje podstawowe zagadnienia przekladoznawcze (tłumaczenie, ekwiwalencja, klasyfikacja, techniki), specyfikę tłumaczenia audiowizualnego (dubbing, napisy, etc.) oraz teorię przekładu muzycznego. W części praktycznej analizujemy pięć filmów: La Sirenita (1989), El Rey León (1994), Enredados (2010), Frozen(2013) i Vaiana (2016). Badanie objęło utwory Under the Sea, Hakuna Matata, I See the Light, Let It Go i How Far I’ll Go oraz ich hiszpańskie wersje. Z naszej analizy wynika, że dominującą kategorią w tłumaczeniu piosenek jest kategoria funkcjonalna, polegająca na dostosowaniu tekstu do oryginalnej muzyki. Warto zaznaczyć, że najczęściej stosowaną strategią metryczną okazało się częściowe odwzorowanie metryczne (mimetismo relativo), niemniej jednak w refrenach często występuje pełne odwzorowanie metryczne (mimetismo absoluto). Odnotowujemy również, że w zakresie technik tłumaczeniowych dominują modulacja, kreatywność dyskursywna i transpozycja, którym towarzyszą elipsa, amplifikacja, kompensacja i rozszerzenie językowe. Wnioski potwierdzają, że tłumaczenie piosenek w filmach animowanych jest procesem kreatywnych, głównym celem, którego jest zachowanie melodyjności, rytmu i ekspresji oryginału, a nie dosłowność.

The aim of this Master's thesis was to analyse the translation of songs in animated films intended for children. This is a process that can sometimes be challenging for translators, as it requires not only the transfer of semantic content, but also the preservation of the rhythm, melody and cultural role of the musical work. Songs in films serve a narrative, emotional and even educational function, so their adaptation requires a combination of fidelity to meaning with a natural musical and cultural sound.The theoretical part covers basic translation issues (translation, equivalence, classification, techniques), the specifics of audiovisual translation (dubbing, subtitles, etc.) and the theory of music translation.The practical part analyses five films: The Little Mermaid (1989), The Lion King (1994), Tangled (2010), Frozen (2013) and Moana (2016). The study covered the songs Under the Sea, Hakuna Matata, I See the Light, Let It Go and How Far I’ll Go and their Spanish versions.Our analysis shows that the predominant category in song translation is functional, which consists of adapting the text to the original music. It is worth noting that the most frequently used metrical strategy was partial metrical reproduction (mimetismo relativo), although full metrical reproduction (mimetismo absoluto) is often found in refrains. It is also worth noting that the dominant translation techniques are modulation, discursive creativity and transposition, accompanied by ellipsis, amplification, compensation and linguistic extension. The conclusions confirm that the translation of songs in animated films is a creative process, the main goal of which is to preserve the melody, rhythm and expression of the original, rather than literalness.

El objetivo de este trabajo académico es analizar la traducción de canciones en películas animadas destinadas a niños. Se trata de un fenómeno que a veces puede resultar un reto para el traductor, ya que no solo es preciso transmitir el contenido semántico, sino también conservar el ritmo, la melodía y la función cultural de la obra musical. Las canciones en las películas tienen una función narrativa, emocional e incluso educativa, por lo que su adaptación requiere combinar la fidelidad al significado con un sonido musical y cultural natural.La parte teórica abarca cuestiones básicas de traductología (traducción, equivalencia, clasificación, técnicas), la especificidad de la traducción audiovisual (doblaje, subtítulos, etc.) y la teoría de la traducción musical.En la parte práctica se analizan cinco películas: La Sirenita (1989), El Rey León (1994), Enredados (2010), Frozen (2013) y Vaiana (2016). El estudio abarca las canciones Under the Sea, Hakuna Matata, I See the Light, Let It Go y How Far I’ll Go, así como sus versiones en español.Nuestro análisis muestra que la categoría predominante en la traducción de canciones es la funcional, que consiste en adaptar el texto a la música original. Cabe señalar que la estrategia métrica más utilizada resulta ser el mimetismo relativo, aunque en los estribillos a menudo se produce el mimetismo absoluto. También observamos que, en cuanto a las técnicas de traducción, predominan la modulación, la creación discursiva y la transposición, acompañadas de elisión, amplificación, compensación y ampliación lingüística. Las conclusiones confirman que la traducción de canciones en películas de animación constituye un proceso creativo cuyo propósito esencial es mantener la melodía, el ritmo y la expresividad del original, más que su literalidad.