The Principle of Ignorantia Iuris Nocet: Perspectives from Philosophy of Law and Analytic Epistemology

Praca stanowi próbę zastosowania najnowszych osiągnięć epistemologii analitycznej do problemu nieznajomości prawa. Jej zasadniczy argument jest następujący: siatka pojęciowa, którą dotychczas wykorzystywała polska teoria prawa, nie wystarcza, by rozwiązać pojawiające się trudności. Tymczasem wystarczające okazują się pojęcia współczesnej epistemologii. Tę przewagę prezentuję przy pomocy trzech trudności: (i) zagadnienia konstrukcyjnej spójności zasady ignorantia iuris nocet; (ii) zagadnienia istoty błędu co do prawa i jej wpływu na dyskusję o działaniu w niepewności; (iii) zagadnienia relacji konstrukcji zawinienia na przedpolu i odpowiedzialności za błąd co do prawa. Zaproponowane przeze mnie pojęcia, jak argumentuję, pozwalają kolejno: zachować spójność zasady, ujawnić częściową bezużyteczność sporu o istotę prawa i zrezygnować z używania konstrukcji zawinienia na przedpolu.

The essay attempts to use newest tools from analytic epistemology to tackle the problem of ignorance of law. The main thesis is that the current conceptual scheme, which is used in the Polish theory of law, is inadequate for resolving certain problems. It is argued, however, that concepts from contemporary epistemology are well suited for the task. Three issues are used to make this advantage clear: (i) the issue of internal coherence of ignorantia iuris nocet principle; (ii) the issue of the essence of mistake of law and its influence on the problem of acting under uncertainty; (iii) the issue of the relationship between the pre-offence culpability and the responsibility for the mistake of law. Proposed concepts, I argue, are apt to maintain the coherence of the prinicple, reveal limited usefulness of debates on the essence of law and make pre-offence culpability redundant.