Changes in climatic conditions on a regional scale in the light of phenological data

Praca magisterska porusza tematykę wpływu zmienności termicznej na kształtowanie się faz fitofenologicznych u gatunków wskaźnikowych w części niemieckiej Górnych Łużyc na przełomie XX i XXI wieku. Wraz z globalnymi zmianami klimatu rozwój poszczególnych etapów roślin zostaje przekształcany pod ich oddziaływaniem. Wśród celów pracy znajdują się określenie wpływu zmienności termicznej na intensywność procesów fenologicznych poprzez porównanie różnic pomiędzy innymi fenofazami oraz zweryfikowanie ich podobieństwa do trendów występujących na świecie. Aby go osiągnąć, wyznaczono daty początku i końca okresu wegetacyjnego oraz przeanalizowano jego przebieg w okresie badawczym. Wybrano 11 faz fenologicznych w różnych porach roku oraz zbadano zmienność ich występowania. Do określenia zasobów ciepła obliczono sumy temperatur efektywnych (GDD) dla temperatury bazowej 5oC i skorelowano z terminami fenofaz. Do analiz wykorzystano dane fenologiczne pobrane z bazy PEP725 oraz dane termiczne E-OBS v. 27e. Zaobserwowano wydłużanie się okresu wegetacyjnego, szczególnie w obrębie jego początku. Wiosenne fazy fenologiczne cechowało największa tendencja do wcześniejszego pojawiania się, letnie umiarkowana, natomiast jesienne fenofazy nieznaczna. Najsilniejsze korelacje pomiędzy zasobami ciepła a datą fenofazy odznaczyły się fenofazy letnie i jesienne, jednak wyniki były dość niejednorodne. Stwierdzono, że wpływ zmian klimatu w regionie jest niewątpliwy i zauważalny, jednak jego skomplikowanie wymaga rozszerzenia metodyki i zakresu badań do wyciągnięcia szerszych wniosków.

The thesis deals with the influence of thermal variability on the formation of indicator species phytophenological stages in the German part of Upper Lusatia at the turn of the 20th and 21st centuries. With global climate change, the development of individual plant stages is transformed under its influence. The objective of the study is to determine the impact of thermal variability on the intensity of phenological processes by comparing the differences between other phenophases and verifying their similarity to global trends. In order to achieve it, the dates of the beginning and end of the growing season were determined and its course during the study period was analysed. Eleven phenological phases in different seasons were selected and the variability of their occurrence was studied. To determine the heat resource, totals of effective temperatures (GDD) were calculated for a threshold of 5oC and correlated with the dates of the phenophases. Phenological data downloaded from the PEP725 database and E-OBS thermal data were used for the analyses. A lengthening of the growing season was observed, particularly within the beginning of the growing season. Spring phenophases were characterised by the greatest tendency to appear earlier, summer phenophases by a moderate tendency, and autumn phenophases by a slight tendency. The summer and autumn phenophases showed the strongest correlations between heat resource and phenophase date, but the results were quite heterogeneous. It was concluded that the impact of climate change in the region is undoubted and noticeable, but its complexity requires an extension of the methodology and scope of the study to draw wider conclusions.