“Incitement to Hatred” as an Element of the Criminal Offense under Article 256 § 1 of the Polish Penal Code

Przedmiotem niniejszej pracy jest analiza dogmatyczna „nawoływania do nienawiści” jako znamion typu czynu zabronionego z art. 256 § 1 Kodeksu karnego. Celem pracy jest przeanalizowanie czynności sprawczej nawoływania w Kodeksie karnym w ogólności oraz na gruncie wybranego przepisu. Praca dotyczy także zagadnienia, czy i w jakim zakresie przepis ten - w świetle konstytucyjnie gwarantowanej wolności słowa i zasady pewności prawa - zabezpiecza skutecznie dobra prawne przed mową nienawiści, w postaci nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość. Przedmiotem pogłębionej refleksji jest również wypowiedź jako zachowanie penalizowane, jej ramy oraz możliwość wyrażania treści poprzez zachowania niewerbalne. Praca dotyczy obecnych we współczesnej debacie publicznej tzw. hard cases oraz możliwości ich penalizacji na gruncie obecnie obowiązującego stanu prawnego. Poruszone zostają także konstytucyjnie wątpliwości, jakie występowały historycznie oraz występują obecnie, wobec zagadnienia wystarczającej określoności przepisu oraz analizowane są drogi do jego ulepszenia - poprzez wykładnię prokonstytucyjną lub nowelizację. Znaczna uwaga jest również poświęcona identyfikacji dóbr chronionych przez przepis w kontekście umiejscowienia go w rozdziale XXXII Kodeksu karnego, jako przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu oraz szeroko analizowane jest historyczne ratio legis towarzyszące regulacji i jej aktualność we współczesnym świecie. Rozdział pierwszy poświęcony jest wprowadzeniu w dyskurs jaki w nauce prawa prowadzony jest na temat przepisu, rozdział drugi zawiera właściwą analizę dogmatyczną nawoływania, jako wypowiedzi w prawie karnym, jak i również znamion „nienawiści” oraz „na tle różnic”. Rozdział trzeci podsumowuje rozważania i wskazuje możliwe kierunki rozwoju przepisu.

The subject of this thesis is a dogmatic analysis of “incitement to hatred” as a constituent element of the prohibited act under Article 256 § 1 of the Polish Criminal Code. The primary objective of the thesis is to examine the perpetrator's conduct of incitement both generally under criminal law and specifically within the context of the aforementioned provision. The thesis also addresses the question of whether, and to what extent, this provision- when interpreted in light of the constitutionally guaranteed freedom of expression and speech and the principle of legal certainty- effectively safeguards legal interests against hate speech, specifically in the form of incitement to hatred based on national, ethnic, racial, or religious differences, or on the grounds of lack of religious denomination. A further focus is placed on the act of expression as punishable conduct, including its definitional boundaries and the potential for such expression to manifest in non-verbal forms of behavior. The thesis engages with so-called “hard cases” present in contemporary public discourse and explores the extent to which such cases may be subject to criminal liability under the current legal framework. The analysis also considers constitutional doubts, both historical and ongoing, regarding the sufficient definiteness of the provision and explores pathways for its improvement, whether through pro-constitutional interpretation or legislative amendment. Significant attention is devoted to identifying the legal interests protected by the provision, particularly in the context of its placement in Chapter XXXII of the Criminal Code, which concerns offences against public order. The historical ratio legis of the regulation is thoroughly analyzed, along with its relevance and applicability in today’s socio-legal landscape. Chapter one introduces the discourse within legal scholarship surrounding the regulation. Chapter two presents the core dogmatic analysis of incitement as a form of expression in criminal law, including an examination of the elements of “hatred” and “on the grounds of differences”. Chapter three summarizes the findings and outlines potential directions for the development of the provision.