Scottish separatism and Brexit

Szkocja posiada głęboką historię swojej tożsamości narodowej, od czasów niepodległego państwa i w unii realnej z Anglią. Jednakże pozycja i prawa Szkocji w Wielkiej Brytanii (a potem w Zjednoczonym Królestwie), wywołały niezadowolenie części populacji o szkockiej tożsamości narodowej, która agitowała za zwiększeniem praw i autonomii Szkocji, a nawet za radykalnymi postulatami pełnej niepodległości i zerwania unii. Jednym z kluczowych wydarzeń dla historii współczesnej szkockich nacjonalistów i separatystów jest założenie Szkockiej Partii Narodowej (SNP), która powolnie, acz stabilnie rozbudowywała struktury i ostatecznie stworzyła pierwszy rząd w 2007 r. W następnych wyborach zdobyła większość, co pozwoliło na przeprowadzenie referendum niepodległościowego w 2014r., które przegrała. Choć porażka była dla SNP bolesna to przebieg procedury Brexitu i ostatecznie referendum w tej sprawie mógł otworzyć kolejne możliwości SNP na rzecz agitacji proniepodległościowych i separatystycznych. Celem pracy jest określenie jak proces Brexitu wpłynął na ewolucję szkockiego separatyzmu w latach 2013-2024, w trzech fazach: przedreferendalnej (do 2016), brexitowej (2016-2020) i postbrexitowej (po 2020)? W pracy użyto podejścia interdyscyplinarnego łącząc metodę historyczną (do rekonstrukcji wydarzeń) oraz analizę źródeł pierwotnych i wtórnych. Ocena obejmowała okres od pierwszego referendum niepodległościowego w 2014 roku, poprzez wydarzenia związane z Brexitem, aż czasów obecnych. Praca definiuje zjawisko separatyzmu, analizuje zagadnienia separatyzmu szkockiego przed Brexitem, jego historię i źródła oraz początek oraz rozwój głównego inicjatora politycznego separatyzmu, partię SNP, analizę statystyk o poparciu Brexitu przez Szkotów. W pracy także opisano działania organizacji separatystycznych po odejściu Wielkiej Brytanii (UK) z UE. Praca weryfikuje, czy Brexit rzeczywiście jest następnym kluczowym wydarzeniem wpływające na rozwój szkockiego separatyzmu, z uwzględnieniem perspektywy wynikającej ze zmiany pokoleniowej w Szkocji charakteryzującej się proeuropejskim nastawieniem. Przeprowadzony przegląd stwierdza wspólne cele zwolenników niepodległości i euroentuzjazmu. Zbieżność ta powoduje, iż poparcie separatyzmu znacznie wzrosło w trakcie procesów związanych z Brexitem umożliwiając hipotetycznie przyszłe zwycięstwo w referendum niepodległościowym, choć kwestie prawne oraz niechętny parlament brytyjski będą blokować te możliwości.

Scotland has a deep history of its national identity, since the days of the independent state and in real union with England. However, Scotland's position and rights in the United Kingdom (and later in the United Kingdom), have caused discontent among a segment of the population with a Scottish national identity, who have agitated for increased rights and autonomy for Scotland, and even for radical demands for full independence and a break from the union. One of the key events for the modern history of Scottish nationalists and separatists is the founding of the Scottish National Party (SNP), which slowly but steadily expanded its structures and eventually formed its first government in 2007. It won a majority in the next election, allowing it to hold an independence referendum in 2014, which it lost. Although the defeat was painful for the SNP, the course of the Brexit procedure and ultimately the referendum on the issue may have opened up further opportunities for the SNP for pro-independence and separatist agitation. The aim of the study is to determine how the Brexit process affected the evolution of Scottish separatism between 2013-2024, in three phases: pre-Brexit (up to 2016), Brexit (2016-2020) and post-Brexit (after 2020)? The study used an interdisciplinary approach combining the historical method (to reconstruct events) and analysis of primary and secondary sources. The assessment covered the period from the first independence referendum in 2014, through Brexit-related events, to the present. The work defines the phenomenon of separatism, analyzes the issues of Scottish separatism before Brexit, its history and sources, as well as the beginning and development of the main political initiator of separatism, the SNP party, the analysis of statistics about the support of Brexit by Scots. The work also describes the activities of separatist organizations after the departure of the United Kingdom (UK) from the EU.The paper verifies whether Brexit is indeed the next key event influencing the development of Scottish separatism, taking into account the perspective resulting from a generational change in Scotland characterized by pro-European attitudes. The review conducted finds common goals between supporters of independence and Euro-enthusiasm. This convergence means that support for separatism has grown significantly during the Brexit-related processes enabling a hypothetical future victory in an independence referendum, although legal issues and a reluctant UK parliament will block these possibilities.