Czasowniki złości – analiza morfologiczna, metaforyczna i diachroniczna

Verbs of anger – A morphological, metaphorical and diacronic analysis

Tematem niniejszej pracy jest konceptualizacja złości w czasownikach w języku hiszpańskim. Badanie zostało podzielone na 8 rozdziałów, które składają się na dwie główne części: teoretyczną i analityczną. W części teoretycznej, wprowadzony zostaje termin ,,verbos de enojo" (czasowniki złości), wraz z propozycją własnej klasyfikacji i z wyróżnieniem przykładów należących do każdej podgrupy. Następnie przeprowadzona zostaje analiza emocji w ujęciu psychologicznym, w celu lepszego zrozumienia powodów tworzenia się pewnych konceptów w kulturze. Kolejnym krokiem jest omówienie głównych typów metafor, które odgrywają kluczową rolę w powstawaniu wyrażeń metaforycznych odnoszących się do złości, wraz ze zjawiskiem metonimii, która pełni istotną rolę w ewolucji semantycznej czasowników złości. Na koniec części teoretycznej, omówione zostają procesy słowotwórcze, zwłaszcza parasynteza, oraz poruszona jest kwestia produktywności i wartości semantycznych danych okołorostków. Przeanalizowane zostaje również zjawisko motywacji paradygmatycznej i semantycznej w słowotwórstwie. W części analitycznej, obiektem analizy jest 11 czasowników złości, zaczynających się od przedrostka en-, skupiając się na ich etymologii i strukturze morfologicznej, w celu identyfikacji podstawy słowotwórczej i sprawdzenia czy posiada związek ze złością. W przypadku gdy takiego związku nie ma, analizowana jest możliwa droga ewolucji semantycznej poprzez metafory i metonimie. Korzystając z korpusów CORDE, CDH i NTTLE analizowane są także formy historyczne i frekwencja owych czasowników na przestrzeni wieków. Ostatni rozdział poświęcony jest wnioskom z przeprowadzonego badania.

The main topic of this thesis is the conceptualization of anger in Spanish verbs. The study is organized into 8 chapters, which are grouped into two parts: theoretical and analytical. In the theoretical part, we first introduce the category of the verbs of anger, with our proposed classification, listing representative examples of the identified subgroups. Next, we discuss the emotions from a psycological perspective to understand better why certain conceptualizations emerge in the social imagination. Then, we adress the main types of metaphors that play an important role in metaphorical expressions of anger, as well as the phenomenon of metonymy, which is essential in the semantic evolution of verbs of anger. As the last part of the theory, we discuss word formation, particularly through parasynthesis, commenting on the productivity and semantic value contributed by the corresponding circumfixes. We also analyze the phenomenon of paradigmatic motivation, which is common in word formation processes, along with semantic motivation. In the analytical part, we focus on a selection of 11 verbs of anger that begin with the prefix "en-", discussing their etymology and morphological structure to identify their lexical bases and determine whether these are related to anger. If there is no such relation, we attempt to detect possible paths of semantic evolution through metaphors and metonymies. Using the CORDE, CDH, and NTTLE corpora we analyze their frequency and historical forms to determine their productivity. Finally, in the last chapter, we present the general conclusions based on the analysis.

El tema principal de la presente memoria es la conceptualización del enojo en los verbos de la lengua española. El estudio se organiza en 8 capítulos, que se agrupan en dos partes: teórica y analítica. En la parte teórica, en primer lugar, introducimos la categoría de los verbos de enojo con nuestra propuesta de clasificación, enumerando ejemplos representativos de los subgrupos determinados. Luego, tratamos brevemente de las emociones desde el punto de vista psicológico, con el fin de entender mejor las razones por las cuales ciertas conceptualizaciones surgen en el imaginario social. A continuación, abordamos los principales tipos de metáforas que desempeñan un papel importante en las expresiones metafóricas de la ira y el enojo y, además, el fenómeno de la metonimia, cuyo papel es esencial en la evolución semántica de los verbos de enojo. En la última parte del marco teórico, abordamos la formación de palabras, especialmente mediante parasíntesis, comentando la productividad y el valor semántico que aportan los circunfijos correspondientes. Asimismo, analizamos el fenómeno de la motivación paradigmática que también es frecuente en los procesos de formación de palabras, junto con la motivación semántica. En la parte analítica, nos enfocamos en una selección de 11 verbos de enojo, que empiezan con el prefijo en-, comentando su etimología y estructura morfológica para identificar sus bases léxicas y determinar si estas tienen alguna relación con el enojo. En caso de no encontrar esta relación, intentamos detectar posibles vías de evolución semántica a través de metáforas y metonimias. Utilizando los corpus CORDE, CDH y NTTLE, realizamos el análisis formal y frecuentativo de cada verbo, con el objetivo de detectar la existencia de formas históricas de las palabras en cuestión y para observar la productividad de cada vocablo a lo largo de los siglos. Finalmente, en el último capítulo, presentamos las conclusiones generales respecto a la conceptualización del enojo y las tendencias observadas en el análisis diacrónico y frecuentativo.