Analiza różnic semantycznych i kontekstów użycia węgierskich przymiotników vörös i piros

Analysis of semantic differences and contexts of use of the Hungarian adjectives vörös and piros

Tematem niniejszej pracy jest analiza zróżnicowania fizycznego i semantycznego przymiotników vörös i piros reprezentowanych w języku polskim słowem czerwony. Rozróżnienie zostało wskazane i opisane na podstawie istniejących źródeł językoznawczych i badań naukowych oraz uzupełnione o szczegółową analizę kontekstów zastosowania przymiotników w konkretnych związkach wyrazowych. Analiza została przeprowadzona w ramach 11 kategorii tematycznych: ludzkie ciało i choroby, sport i gry, rośliny, zwierzęta, gastronomia, geografia, polityka i organizacje, ludzie i postaci fikcyjne, nauka, powiedzenia i przysłowia oraz inne konteksty. W trakciebadań przeanalizowano 492 zwroty zawierające nazwy kolorów, 170 z nich odpowiada przymiotnikowi piros, natomiast 322 przymiotnikowi vörös. Opisane pojęcia obejmują zarówno formy podstawowe języka, jak i wyrażenia potoczne, dialektalne i żargonowe. Pracę podsumowuje 13 wskazówek stosowania przymiotników piros i vörös stworzonych w oparciu o wnioski wyciągnięte w trakcie analizy kontekstowej.

The subject of this thesis is analysis of physical and semantic differences between vörös and piros adjectives whose English equivalent is the colour red. The differentiation is described based on existing linguistic sources and scientific studies and supplemented with a detailed analysis of contexts of adjective use. The analysis was carried out in 11 thematic categories: human body and diseases, sports and games, plants, animals, gastronomy, geography, politics and organisations, people and fictional characters,science, proverbs and sayings and other contexts. The study analysed 492 terms, 170 of which include piros and 322 vörös. The phrases studied are part of the standard, 4 colloquial, dialectal and slang language. The thesis concludes with 13 rules for the use of vörös and piros adjectives created based on the analysis of the contexts.

A dolgozat témája a vörös és piros melléknevek fizikai és szemantikaimegkülönböztetésének elemzése. Ez a megkülönböztetés a létező nyelvészeti szakirodalom és kutatások alapján készítettem és a melléknevek alkalmazási kontextusai részletes elemzésével egészítettem ki. Az elemzést 11 tematikai kategóriában végeztem, a kategóriák a következők: az emberi test és betegségek, sport és játékok, növények, állatok, gasztronómia, földrajz, politika és szervezetek, az emberek és kitalált szereplők, tudomány, közmondások és szólások, és egyedi kontextusok. A kutatás során 492fogalmat elemeztem, 170 közülük a pirosat tartalmazó kifejezés, 322 pedig vörössel rendelkezik. Az analizált kifejezések a sztenderd nyelvhez, a köznyelvhez, a nyelvjárási formákhoz és a szlenghez tartoznak. A dolgozat eredményeként az elemzés következményei alapján készített piros és vörös színnevek 13 alkalmazási szabály született.