The Political Doctrine of the Russian Federation under Vladimir Putin’s Rule and Its Influence on Right-Wing Populism in Europe (2012–2022)

Niniejsza praca „Doktryna polityczna Federacji Rosyjskiej za rządów Władimira Putina i jej wpływ na prawicowy populizm w Europie (2012-2022)” poświęcona jest dwóm zjawiskom politycznym, które stawiają sobie za cel walkę z tzw. globalnymi liberalnymi elitami: rosyjskiej doktrynie putinizmu oraz prawicowej odmianie populizmu występującej w Europie. Rozpoczęta w 2022 roku wojna Federacji Rosyjskiej toczona przeciwko Ukrainie oraz obecne sukcesy wyborcze partii prawicowo-populistycznych skłaniają do naukowej refleksji nad dekadą poprzedzającą rosyjską agresję, kiedy to część z tych ugrupowań znajdowała się pod pewnym stopniem politycznego i ideologicznego wpływu Moskwy. Problem badawczy niniejszej pracy został zobrazowany za pomocą następujących pytań: Czy putinizm jest przykładem prawicowego populizmu? Jakie były główne cele współpracy między Federacją Rosyjską a populistyczną prawicą w Europie w latach 2012–2022? Czy Rosji udało się stworzyć zinstytucjonalizowaną sieć współpracy z partiami populistycznej prawicy w Europie? Celem badawczym pracy było przeprowadzenie analizy zjawisk putinizmu i prawicowego populizmu w trzech etapach. Pierwszy etap koncentrował się na identyfikacji głównych założeń i postulatów obu nurtów politycznych, przy czym więcej uwagi poświęcono putinizmowi. Drugi służył ocenie wpływu doktryny Władimira Putina na wybranych przedstawicieli prawicowego populizmu, ze szczególnym uwzględnieniem afirmowania narracji głoszonych przez Kreml. Trzeci etap miał charakter praktyczny; próbowano w nim ustalić, czy ideowy sojusz putinizmu z prawicowym populizmem znalazł odzwierciedlenie w postaci zinstytucjonalizowanej sieci współpracy. Praca została napisana w oparciu o materiały źródłowe z literatury naukowej, oficjalnych dokumentów Federacji Rosyjskiej, raportów organizacji rządowych i pozarządowych, mediów internetowych, a także publicystyki politycznej, która oferuje merytoryczny wkład do niniejszej analizy. W trakcie badań posługiwano się trzema metodami badawczymi: analizą danych zastanych, analizą treści oraz analizą porównawczą. Pozwoliło to wyodrębnić motywy, pojęcia i narracje pojawiające się w wypowiedziach rosyjskich i europejskich aktorów politycznych, jak również określić podobieństwa i różnice między badanymi zjawiskami politycznymi. Analiza wykazała, że mimo zauważalnych różnic putinizm jest zjawiskiem zasadniczo zbliżonym do prawicowego populizmu; obie ideologie reprezentują konserwatywną odmianę komunitaryzmu polegającą na przywiązaniu do wspólnotowości i tradycyjnych norm społeczno-kulturowych przy jednoczesnym odrzuceniu zjawisk powodujących erozję pierwotnych struktur jak rodzina czy naród. Tymi zjawiskami mają być liberalizm i powiązany z nim proces globalizacji, zdaniem populistów z Rosji i Europy stanowią one zagrożenie dla narodowej suwerenności. Praca ukazuje także pozytywne przyjęcie rosyjskiej doktryny przez niektórych polityków prawicowych jak Marine Le Pen czy Matteo Salvini, którzy widzieli we Władimirze Putinie źródło inspiracji do walki z liberalnym modelem zarządzania wspieranym przez ponadnarodowe instytucje jak Unia Europejska. Na poziomie instytucjonalnym wzajemne sympatie zaowocowały m.in organizacją forów dyskusyjnych z udziałem polityków rosyjskich i europejskich (przykład Dialogu Cywilizacji), a także podpisaniem umów współpracy między partią Jedna Rosja a niektórymi przedstawicielami europejskiej populistycznej prawicy takimi jak włoska Liga czy Wolnościowa Partia Austrii. Były to jednak w większości inicjatywy koordynowane przez pojedynczych przedstawicieli rosyjskich elit polityczno-gospodarczych; nie doszło zatem do powstania scentralizowanej struktury, którą można by określić mianem „Międzynarodówki Populistycznej” zarządzanej przez Władimira Putina.

The thesis ‘The Political Doctrine of the Russian Federation under Vladimir Putin’s Rule and Its Influence on Right-Wing Populism in Europe (2012–2022)’ focuses on two political phenomena united by a common goal, that is opposing the so-called global liberal elites – namely, the Russian doctrine of Putinism and the right-wing variant of populism that has developed in Europe. The war in Ukraine initiated by the Russian Federation in 2022, as well as recent electoral successes of right-wing populist parties have prompted an academic discussion about the decade prior to the Russian invasion, when some of the aforementioned parties were to some extent influenced by Moscow, both politically and ideologically. The research problem of the thesis has been explored through the following questions: Is putinism an example of right-wing populism? What was the main purpose of the collaboration between the Russian Federation and European right-wing populists during the 2012-2022 period? Did Russia manage to establish an institutionalized network of cooperation with these parties? The aim of the thesis was to conduct a three-stage analysis of Putinism and right-wing populism. The first stage concerned the identification of the main principles and demands of both political ideologies, with particular emphasis on Putinism. The second stage’s objective was to evaluate the influence of Vladimir Putin’s doctrine on respective right-wing populist figures, especially regarding their affirmation of the Kremlin’s narrative. The third stage was more practical, as the author aimed to determine whether the ideological alliance between Putinism and right-wing populism evolved into institutionalized form of cooperation. The thesis was based on a wide range of source materials, including academic literature, official state documents of the Russian Federation, reports from governmental and non-governmental organizations, online media, and political commentary that offers substantive contribution to the analysis. The research has been conducted using three different approaches: desk research, content analysis, and comparative analysis. It enabled the identification of the themes, concepts and narratives present among Russian and European political actors, as well as the similarities and the differences between both political phenomena. The analysis revealed that, despite notable differences, Putinism is fundamentally aligned with right-wing populism; both ideologies reflect a conservative form of communitarianism, one that emphasizes attachment to traditional communities and socio-cultural norms while rejecting forces perceived as undermining natural institutions such as the family and the nation. These disruptive forces are identified as liberalism and globalization, which, according to both Russian and European populists, pose a significant threat to national sovereignty. The thesis also demonstrates a positive reception of the Russian doctrine by certain right-wing politicians such as Marine Le Pen or Matteo Salvini who both perceived Vladimir Putin as their role model in terms of combatting liberal governance model promoted by supranational institutions such as the European Union. At the institutional level, these affinities led to the organization of joint discussion forums involving Russian and European politicians (e.g. the Dialogue of Civilizations), as well as the signing of cooperation agreements between United Russia and several European right-wing populist parties, including Italy’s Lega and the Freedom Party of Austria. However, these initiatives were primarily coordinated by individual members of the Russian political and economic elite, and thus did not result in the creation of a centralized structure that could be described as a ‘Populist International’ under Vladimir Putin’s leadership.