Krótkie opowiadania jako środek motywacyjny w nauczaniu języka niemieckiego

The role of short stories as a motivational tool in the didactics of German as a foreign language

Niniejsza praca licencjacka pt.: „Kurzgeschichten als Motivationsmittel in der Didaktik des Deutschen als Fremdsprache” („Krótkie opowiadania jako środek motywacyjny w nauczaniu języka niemieckiego”) koncentruje się na roli krótkich niemieckich opowiadań jako narzędzia motywacyjnego dla uczniów języka niemieckiego na poziomie B1. W części teoretycznej przedstawiono specyfikę gatunku: zwięzłość tekstu, otwarte zakończenia i skoncentrowaną strukturę. Zostały również wyróżnione trzy grupy czynników motywacyjnych: językowe (przystępność słownictwa, skondensowana forma), treściowe (identyfikacja z postaciami, osadzenie w codziennych realiach, zaskakujące puenty) i psychologiczne (poczucie sukcesu, pozytywne emocje, rozwój samoświadomości czytelniczej). W części praktycznej omówione zostały trzy opowiadania: „Das Brot” Wolfganga Borcherta – ukazujące empatię i historyczne tło powojenne, „Die Tochter” Petera Bichsela – ilustrujące prostotę języka i powtarzalność konstrukcji oraz „Geräusch der Grille – Geräusch des Geldes” Frederica Hetmanna – ukazujące zestawienie refleksyjnego spojrzenia na świat z podejściem materialistycznym. Analiza dowodzi, że krótkie formy literackie dostarczają uczniom szybkich sukcesów czytelniczych, angażują emocjonalnie i wspierają rozwój kompetencji interpretacyjnych, co przekłada się na wzrost motywacji do nauki języka niemieckiego.

The present Bachelor's thesis, entitled „Kurzgeschichten als Motivationsmittel in der Didaktik des Deutschen als Fremdsprache” („The role of short stories as a motivational tool in the didactics of German as a foreign language.”), focuses on the role of German short stories as a motivational tool for German learners at B1 level. The theoretical section outlines the specific characteristics of the genre, including textual conciseness, open endings and concentrated structure. The study distinguishes three groups of motivational factors: linguistic factors, such as the accessibility of vocabulary and condensed form, content-related factors, involving identification with characters, setting in everyday reality and unexpected conclusions, as well as psychological factors, including a sense of success, positive emotions and development of reading self-awareness. In the subsequent practical section, three short stories were analysed: Wolfgang Borchert's „Das Brot“ exemplifies empathetic writing and provides a contextual frame for understanding the historical backdrop of the post-war era. Peter Bichsel's „Die Tochter“ showcases the effectiveness of minimalist language and repetitive structures in storytelling. Frederic Hetmann's „Geräusch der Grille - Geräusch des Geldes“ ingeniously combines a reflective perspective on the world with a focus on materialism. The analysis demonstrates that short literary forms provide students with rapid reading success, are emotionally engaging and support the development of interpretative competence, which results in increased motivation to learn German.

Die vorliegende Bachelorarbeit mit dem Titel „Kurzgeschichten als Motivationsmittel in der Didaktik des Deutschen als Fremdsprache“ untersucht die Rolle deutscher Kurzgeschichten als Motivationsmittel für Deutschlernende auf B1-Niveau. Im theoretischen Teil werden die besonderen Merkmale des Genres vorgestellt: die Kürze der Texte, ihre offenen Enden und ihre konzentrierte Struktur. Darüber hinaus werden drei Gruppen von Motivationsfaktoren unterschieden: sprachliche (Zugänglichkeit des Wortschatzes, gekürzte Form), inhaltliche (Identifikation mit den Figuren, Verortung in der Alltagsrealität, überraschende Pointen) und psychologische (Erfolgserlebnisse, positive Emotionen, Entwicklung des Lesebewusstseins). Im praktischen Teil wurden drei Kurzgeschichten besprochen: „Das Brot“ von Wolfgang Borchert zur Veranschaulichung von Empathie und dem historischen Hintergrund der Nachkriegszeit, „Die Tochter“ von Peter Bichsel zur Darstellung der Einfachheit der Sprache und des repetitiven Aufbaus sowie „Geräusch der Grille – Geräusch des Geldes“ von Frederic Hetmann zur Demonstration der Gegenüberstellung von reflektierender Weltsicht und Materialismus. Die Analyse zeigt die Effektivität kurzer literarischer Formen für den schnellen Leseerfolg der Lernenden, ihre emotionale Ansprache und die Förderung der Entwicklung der Interpretationskompetenz. Dies hat eine erhöhte Motivation zum Deutschlernen zur Folge.