EU ESG regulations - origins and effects

Praca analizuje unijne regulacje ESG (Environmental, Social, Governance) jako instytucjonalną odpowiedź na niesprawności rynku, w szczególności problem kosztów zewnętrznych, które nie są uwzględniane w decyzjach rynkowych, a obciążają społeczeństwo i środowisko. Wskazano, że tradycyjne mechanizmy rynkowe, choć teoretycznie efektywne, w praktyce zawodzą w obliczu wyzwań współczesności, takich jak zmiany klimatyczne, degradacja środowiska czy nierówności społeczne.W rozdziale pierwszym przedstawiono teoretyczne podstawy regulacji ESG, sięgając do koncepcji Pigou i Coase’a, oraz ukazano ESG jako narzędzie ograniczające negatywne efekty zewnętrzne. Drugi rozdział zawiera analizę kluczowych aktów prawnych UE, takich jak NFRD, CSRD, SFDR, Taksonomia UE czy CSDDD, wskazując ich mechanizmy, cele i strukturę implementacyjną. Zwrócono uwagę na przejście od dobrowolnego CSR do wiążących obowiązków raportowych.Trzeci rozdział poświęcono skutkom regulacji ESG dla przedsiębiorstw, w tym obowiązkom raportowym, organizacyjnym zmianom wewnętrznym i wpływowi na dostęp do finansowania. Wskazano, że firmy stosujące ESG uzyskują przewagę konkurencyjną i lepsze warunki pozyskiwania kapitału. Regulacje zwiększają przejrzystość i wspierają redystrybucję kapitału ku inwestycjom zgodnym z celami klimatycznymi i społecznymi UE.Wnioskiem pracy jest stwierdzenie, że unijne regulacje ESG tworzą nowoczesny system wspierania zrównoważonego rozwoju i stanowią narzędzie częściowej internalizacji kosztów zewnętrznych. Pomimo pewnych ograniczeń, umożliwiają one skuteczniejsze działanie rynku w warunkach rosnącej presji środowiskowej i społecznej.

This thesis analyzes EU ESG (Environmental, Social, Governance) regulations as an institutional response to market failures, particularly the issue of externalities that are not reflected in market decisions but burden society and the environment. It is demonstrated that traditional market mechanisms, though theoretically efficient, fail in practice when faced with contemporary challenges such as climate change, environmental degradation, or social inequality.The first chapter outlines the theoretical foundations of ESG regulations, drawing on the concepts of Pigou and Coase, and presents ESG as a tool to mitigate negative externalities. The second chapter examines key EU legal acts such as the NFRD, CSRD, SFDR, the EU Taxonomy, and the CSDDD, analyzing their mechanisms, objectives, and implementation structure. The shift from voluntary CSR to binding reporting obligations is emphasized.The third chapter discusses the implications of ESG regulations for enterprises, including new reporting obligations, internal organizational changes, and impacts on access to finance. It is shown that companies applying ESG standards gain a competitive advantage and better financing conditions. The regulations enhance transparency and support the redirection of capital toward investments aligned with the EU's climate and social goals.The thesis concludes that EU ESG regulations form a modern system supporting sustainable development and serve as a tool for the partial internalization of external costs. Despite certain limitations, they enable more effective market functioning under increasing environmental and social pressure.