"The longing for God includes love of the word" : pope Benedict XVI speaks of poetry

Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba rekonstrukcji swoistej teologii poezji zawartej w wypowiedziach papieża Benedykta XVI, bazująca na literaturoznawczej analizie owych wypowiedzi. Refleksja dotycząca poezji nie należy do bogato reprezentowanych w nauczaniu Benedykta XVI. Poezja, choć tak bliska temu papieżowi obdarzonemu wyjątkową wrażliwością na piękno i harmonię słowa, pojawia się w jego wypowiedziach i pismach rzadziej niż muzyka, mimo że obydwie postrzega on jako szczególny rodzaj via pulchritudinis – „drogi piękna” prowadzącej do spotkania z Bogiem. Benedykt XVI nie napisał żadnego uniwersyteckiego traktatu o poezji, nie poświęcił jej oddzielnego dokumentu w swoim papieskim nauczaniu. Odwołania do niej pojawiają się jednak w wielu wypowiedziach, w szczególności w katechezach poświęconych Ojcom Kościoła (wygłaszanych na audiencjach generalnych), w przemówieniach do ludzi kultury lub w okolicznościowych homiliach. W tekstach tych poezja postrzegana jest jako szczególny rodzaj locus theologicus, jako alter ego muzyki i śpiewu, charyzmatyczny dar i powołanie, wierna towarzyszka poszukiwaczy Boga, próg transcendencji i brama do nieskończoności, promień Piękna dotykający człowieka w akcie kontemplacji, wyraz metafizycznej tęsknoty za Nieskończonością. Wizja ta, teologalna i teocentryczna, choć rozproszona w różnych tekstach niczym drobne a cenne kamyki mozaiki, jawi się jako niebywale spójna, naznaczona niemiecką dyscypliną myśli, a jednocześnie Augustyńską mową serca i poetyckiej niedookreśloności.