Problems of article 156a § 1 of the Polish Criminal Code (criminalisation of the sui generis incitement to a legal act)

Streszcz. ang. s. 106. Bibliogr. s. 107-111

Artykuł dotyczy typu czynu zabronionego z art. 156a § 1 Kodeksu karnego dodanego na mocy ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, w efekcie implementacji Konwencji stambulskiej, który polega na nakłanianiu innej osoby do spowodowania u niej ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci wycięcia, infibulacji lub innego trwałego i istotnego okaleczenia żeńskiego narządu płciowego (FGM/C) z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu karnego. Nakłanianie, o którym mowa w art. 156a § 1 Kodeksu karnego, odnosi się do spowodowania czynu legalnego (nie tylko niekaralnego, ale również nie-bezprawnego) co najmniej w kontekście samookaleczenia się przez osobę nakłanianą lub w każdym przypadku przy karnoprawnym uznaniu zgody osoby nakłanianej na ciężki uszczerbek na własnym zdrowiu. Typ czynu zabronionego z art. 156a § 1 Kodeksu karnego stanowi sui generis podżeganie, ponieważ – w stosunku do podżegania z art. 18 § 2 Kodeksu karnego – czyn objęty treścią nakłaniania nie jest „czynem zabronionym”, a czynem legalnym, lub nakłanianie nie dotyczy „innej osoby” względem dzierżyciela dobra prawnego, a samego dzierżyciela dobra prawnego. Przepis art. 156a § 1 Kodeksu karnego wprowadza ochronę dobra prawnego w postaci autonomii woli, będąc przykładem kryminalizacji współdziałania w czynie legalnym, która wywołuje problemy i pytania istotne dla prawa karnego materialnego.

The article concerns the prohibited act under Article 156a § 1 of the Polish Criminal Code added by the Act of 13th January 2023 amending the Act – Polish Code of Civil Procedure and certain other acts, as a result of the implementation of the Istanbul Convention, which consists in persuading another person to cause upon this person grievous bodily harm in the form of excision, infibulation or other permanent and substantial mutilation of a female genital organ (FGM/C). Persuasion, provided for in Article 156a § 1 of the Polish Criminal Code, refers to causing a legal (not only unpunishable, but also non-unlawful) act, at least in the context of self-mutilation by the persuaded person. The prohibited act under Article 156a § 1 of the Polish Criminal Code constitutes sui generis incitement, because – contrary to the regulation of Article 18 § 2 of the Polish Criminal Code – an act to which the perpetrator persuades is not a ‘prohibited act’ but a legal act, or the persuasion does not concern ‘another person’, but holder of a legal good (interest) itself. Thus, Article 156a § 1 is an example of the criminalisation of complicity in a legal act, which raises problems and questions that are important for substantive criminal law.