Motives for the murders in selected novels by Fyodor Dostoyevsky

Niniejsza praca magisterska poświęcona jest motywom zabójstw w wybranych dziełach Fiodora Dostojewskiego. Głównym celem badania jest analiza charakterów morderców oraz osób i sytuacji wpływających na ich decyzje. W pracy omówieni zostali tacy bohaterowie jak Rodion Raskolnikow – postać z powieści Zbrodnia i kara, Parfien Rogożyn i Nastazja Filipowna – bohaterowie powieści Idiota, a także Paweł Smierdiakow i inni bohaterowie powieści Bracia Karamazow. Analiza pokazuje, że czyny tych bohaterów są wynikiem złożonych interakcji między ich wewnętrznymi przekonaniami a zewnętrznymi okolicznościami. Praca opiera się na różnych źródłach w językach rosyjskim, polskim i angielskim, co pozwala spojrzeć na dzieła Dostojewskiego z różnych perspektyw i wzbogacić badanie o nowe wnioski. Uzyskane wyniki podkreślają znaczenie kontekstu społecznego i kulturowego, który wpływa na decyzje bohaterów, i ukazują uniwersalność tematów poruszanych przez Dostojewskiego w jego twórczości. W pierwszym rozdziale omówiono przyczyny, które skłoniły Raskolnikowa do zabicia lichwiarki. Główne czynniki to jego teoria o „nadczłowieku”, chęć sprawdzenia samego siebie, a także demoniczne siły i przypadkowe okoliczności, które doprowadziły go do popełnienia przestępstwa. W drugim rozdziale badane są motywy Parfiena Rogożyna i Nastazji Filipownej. Zabójstwo Nastazji wyjaśniane jest jej tragicznym losem, wewnętrzną walką i świadomym wyborem zła, a także patologiczną namiętnością Rogożyna, który nie potrafił pogodzić się z możliwą utratą ukochanej kobiety. Trzeci rozdział poświęcony jest analizie motywacji Pawła Smierdiakowa, który zabija swojego ojca, Fiodora Karamazowa. Głównym motywem zbrodni jest głębokie poczucie upokorzenia i izolacji, które narastało w Smierdiakowie z powodu jego niskiego statusu społecznego i złego traktowania przez otoczenie, w tym przez ojca i braci.Praca opiera się na źródłach w językach rosyjskim, polskim i angielskim, co pozwala badać dzieła Dostojewskiego z różnych perspektyw i wnosić nowe interpretacje do tematu.

This master's thesis is devoted to the motives for murder in selected works by Fyodor Dostoevsky. The main objective of the study is to examine the character of the murderers and the people who influence their decisions. The work analyzes such characters as Rodion Raskolnikov, the protagonist of the novel Crime and Punishment, Parfyon Rogozhin and Nastasya Filippovna, the characters from The Idiot, as well as Pavel Smerdyakov and other characters from The Brothers Karamazov. The analysis shows that the actions of these characters are the result of complex interactions between their internal beliefs and external circumstances. The thesis draws on various sources in Russian, Polish, and English, which allows for a multifaceted view of Dostoevsky's works and enriches the study with new insights. The results obtained emphasize the significance of the social and cultural context that influences the characters' decisions and reveal the universality of the themes addressed by Dostoevsky in his works.The first chapter examines the reasons that prompted Raskolnikov to kill the old pawnbroker. The main factors include his theory of the "superman," the desire to test himself, as well as demonic forces and accidental circumstances that led him to commit the crime. The second chapter explores the motives of Parfyon Rogozhin and Nastasya Filippovna. Nastasya's murder is explained by her tragic fate, internal struggle, and conscious choice of evil, as well as Rogozhin's pathological passion, which he could not reconcile with the possible loss of his beloved woman. The third chapter is devoted to the analysis of the motivation of Pavel Smerdyakov, who kills his father, Fyodor Karamazov. The main motive for the crime is a deep sense of humiliation and isolation that accumulated in Smerdyakov due to his low social status and poor treatment by those around him, including his father and brothers.The work relies on sources in Russian, Polish, and English, which allows for the study of Dostoevsky's works from different perspectives and introduces new interpretations to the subject.