Tradycyjne polskie gry paluszkowe

W artykule podjęto próbę opisu tradycyjnych polskich zabawianek paluszkowych. wskazano cechy konstytutywne dla gatunku zabawianki oraz przedstawiono pozytywny wpływ tych tekstów na rozwój językowy i motoryczny małych dzieci. Zasadniczą część artykułu stanowi prezentacja najpopularniejszego (jak pokazują badania terenowe, ekscerpcja materiałów źródłowych oraz kwerenda archiwalna) polskiego tekstu "Tu sroczka kaszkę warzyła…". Autorka dokonała podstawowej etnolingwistycznej analizy wariantów tego tekstu oraz wskazała, że ta zabawianka paluszkowa ma ogólnosłowiański charakter. Omówiła krótko także inne popularne w Polsce teksty. Materiał badawczy stanowiący podstawę artykułu został zebrany w latach 2012–2017 podczas badań na terenie Polski południowej, głównie Małopolski oraz w roku 2021 w woj. podkarpackim, jak również dzięki studiom materiałów opublikowanych, prezentujących materiał z terenów całej Polski.

This article attempts to describe traditional Polish finger games. The constitutivefeatures of the genre of finger play are indicated, as well as the positive impact ofthe accompanying words on both the linguistic and motor development of youngchildren. The main part of the article is the presentation of the most popular ofthe Polish texts, ‘Tu sroczka kaszke warzyła . . . ’ (‘Here little magpie cookedporridge . . . ’). This study provides a basic ethnolinguistic analysis of the variants ofthis text and demonstrates that this finger game has a pan-Slavic character. Thearticle also briefly discusses other similar texts that are popular in Poland. The datathat form the basis of this study were collected by the author in 2012–2017 duringresearch in southern Poland, mainly in the Małopolska region, and in 2021 in Podkarpacie province, along with material from anthologies covering all of Polandand from folklore archives.