Mediation and translation in language learning / teaching : similarities and differences

W dziedzinie dydaktyki języków i kultur mediacja wchodzi często w relacje z tłumaczeniem. Po publikacji Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego w 2001 r. mediację kojarzono głównie z transkodowaniem językowym i utożsamiano z ćwiczeniami tłumaczeniowymi. W CEFR – Companion volume (2020) rozumienie mediacji znacznie poszerzono, co może mieć istotne znaczenie w tworzeniu programów kształcenia filologicznego. Celem artykułu jest pogłębiona i uwspółcześniona refleksja nad istotą pojęć ‘mediacji’ i ‘tłumaczenia’. Obydwa mają charakter interdyscyplinarny, a ich głównym nośnikiem jest język. Ale liczne są także różnice między nimi, które nie pozwalają używać zamiennie tych terminów i wymagają odmiennego podejścia dydaktycznego. W analizie o charakterze porównawczym, odwołując się do szerokich ram teoretycznych, postaramy się wykazać najistotniejsze wyznaczniki procesu mediacji i procesu tłumaczenia, które będzie można uwzględnić w projektowaniu zajęć językowych.

In the didactics of languages and cultures, mediation often enters into a relationship with translation. After the publication of the Common Eu-ropean Framework of Reference for Languages in 2001, mediation was mainly associated with linguistic transcoding and equated with transla-tion. In the CEFR – Companion volume (2020), the understanding of me-diation has been considerably broadened, taking into account the multi-lingual and multicultural perspective of language use and the conditions for interaction between people with different lifestyles and views.The aim of the paper is to reflect in depth on the nature of the concepts of ‘mediation’ and ‘translation’. Both are interdisciplinary in nature and their main vehicle is language. But there are also many differences between them which do not allow the terms to be used interchangeably. In an analysis of a comparative nature, we will try to show the most important determinants of the mediation and transla-tion process, referring to their use in the context of language learning and teaching.