CYBERPUNK WILLIAMA GIBSONA: TECHNOLOGICZNA UTOPIA CZY DYSTOPIA? ANALIZA NA PRZYKŁADZIE „TRYLOGII CIĄGU”

Niniejsza praca magisterska skupia się na szeroko pojętej technologii w „Trylogii Ciągu” Williama Gibsona, na którą składają się powieści: „Neuromancer”, „Graf Zero” oraz „Mona Liza Turbo”. W centrum analizy znajdują się cyberpunkowe aspekty świata przedstawionego, w tym wcześniej wymieniona technologia, z naciskiem na wątek transhumanizmu oraz posthumanizmu. Kolejnym ważnym elementem pracy jest zbadanie dystopijnych elementów świata Gibsona oraz ustalenie, czy w tej głównie negatywnie opisanej wizji przyszłości można doszukać się elementów pozytywnych, stwarzających podwaliny dla utopii. Rozdział pierwszy zawiera krótką biografię Williama Gibsona oraz opisuje niezbędną, z punktu widzenia pracy, terminologię, tj.: cyberpunk, transhumanizm, posthumanizm, utopia oraz dystopia. Rozdział drugi szczegółowo opisuje najistotniejsze przykłady technologii, takie jak cyberprzestrzeń, sztuczne inteligencje, wszczepy cybernetyczne, inżynieria genetyczna oraz ich wpływ na bohaterów Trylogii, których ów rozdział również przedstawia. Opisana maszyneria w tym rozdziale jest badana z perspektywy transhumanizmu i posthumanizmu. Trzeci, a zarazem ostatni, rozdział w głównej mierze porusza temat zaawansowanych urządzeń, lecz opisuje je z punktu widzenia utopijnych i/lub dystopijnych zastosowań w cyberpunkowym świecie Gibsona. Celem tutaj jest ukazanie dualizmu wspomnianej technologii, która paradoksalnie może być pomocna i mieć pozytywny wpływ dla jej użytkowników.

This paper focuses on the broad concept of technology in William Gibson's The Sprawl Trilogy, which consists of the novels Neuromancer, Count Zero, and Mona Lisa Overdrive. The analysis primarily revolves around the cyberpunk aspects of the depicted world, including the aforementioned technology, with an emphasis on the themes of transhumanism and posthumanism. Another significant aspect of the thesis is the exploration of dystopian elements in Gibson's world and an examination of whether, within this predominantly negatively portrayed vision of the future, there are elements that can be construed as positive and thus laying the foundations for utopia. The first chapter provides a brief biography of William Gibson and describes essential terminology necessary for the thesis, such as cyberpunk, transhumanism, posthumanism, utopia, and dystopia. The second chapter offers a detailed description of the most important examples of technology, such as cyberspace, artificial intelligences, cybernetic implants, genetic engineering, and their impact on the characters in the Trilogy, whom this chapter also introduces. The described machinery in this chapter is examined from the perspectives of transhumanism and posthumanism. The third and final chapter primarily explores advanced devices but discusses them in terms of utopian and/or dystopian applications within Gibson's cyberpunk world. The objective here is to illustrate the duality of the mentioned technology, which paradoxically can be beneficial and have a positive impact on its users.