Polish economy in the era of financialization

Bibliogr. s. 106-109

W Polsce można zaobserwować wielokierunkowość procesów składających się na finansjalizację. Z jednej strony zachodzą procesy, które wskazują na odwrót od finansjalizacji lub na jej spowalnianie. Zaostrza się polityka regulacyjna wobec instytucji finansowych. Banki polskie ciągle uprawiają przede wszystkim tradycyjną działalność depozytowo-kredytową, a nie inwestycyjną. Rośnie przewaga emerytalnych ubezpieczeń repartycyjnych nad ubezpieczeniami kapitałowymi. Krajowy rynek pracy ulega transformacji od "rynku pracodawców" do cechującego się symetrią "rynku pracodawców i pracobiorców". Z drugiej strony w wielu rewirach finansjalizacja przyspiesza lub utrzymuje dotychczasową dynamikę wzrostu. Jest to między innymi: wzrost aktywów finansowych w relacji do PKB; wzrost transakcji bezgotówkowych niż transakcji gotówkowych; wzrost instrumentów dłużnych w finansowaniu przedsiębiorstw, jakkolwiek ten wzrost startuje z ciągle śladowej ich bazy; wzrost udziału aktywów i pasywów finansowych w bilansach gospodarstw domowych. Wielka nierównowaga pomiędzy sferą realną oraz sferą finansową, a więc jedno z kluczowych zjawisk finansjalizacji, nie dotknęła Polski. Nadal polski system finansowy opiera się przede wszystkim na bankach, a nie na rynkach finansowych. Dominacja finansów nad sferą realną, a w tym nad gospodarstwami domowymi i przedsiębiorstwami, w Polsce jest znacznie niższa, niż to ma miejsce w czołowych gospodarkach świata.

financialization has a multidirectional nature in Poland. On the one hand, there are processes that indicate a move away from financialization or that it is slowing down. Regulatory policy towards financial institutions is tightening. Polish banks are still mainly engaged in traditional deposit and credit activities, not investment activities. The domestic labor market is undergoing a transformation from the "employers' market" to a symmetrical "employers and employees market". On the other hand, in many areas, financialization accelerates or maintains the current growth dynamics. These include: an increase in financial assets in relation to GDP; an increase in non-cash transactions; an increase in debt instruments in financing enterprises, although this growth starts from their still trace base; increase in the share of financial assets in household balance sheets. The great imbalance between the real and financial spheres, and thus one of the key phenomena of financialization, did not affect Poland. Still, the Polish financial system is based primarily on banks, and not on financial markets. The dominance of finance over the real economy, including households and enterprises, in Poland is much lower than in the world's leading economies.