Tourism in the landscape park ‘Beskid Mały’; its state and development directions

Ochrona przyrody w Polsce ma wielowiekowe tradycje. W celu zachowania obszarów cennych pod względem przyrodniczym, historycznym i kulturowym powstało wiele form ochrony przyrody. Praca dotyczy Parku Krajobrazowego „Beskid Mały”, który utworzony został by zachować i upowszechniać wartości przyrodnicze, krajobrazowe i kulturowe Beskidu Małego w warunkach racjonalnego gospodarowania. Cechy środowiska przyrodniczego i kulturowego sprzyjają rozwojowi turystyki i stanowią duży potencjał regionu.W pracy przedstawiono charakterystykę Parku Krajobrazowego „Beskid Mały” pod względem przyrodniczym, społeczno-ekonomicznym, turystycznym, zagospodarowania turystycznego, oraz pod względem organizacji i zarządzania Parkiem. Na potrzeby pracy poddano analizie zebraną literaturę oraz przeprowadzono terenowe badania ankietowe, których celem było poznanie motywów przyjazdu turystów do Parku, jaki rodzaj turystyki preferują, jakie szlaki wybierają oraz ocena przygotowania i zagospodarowania Parku. W niniejszej pracy badano stan turystyki w Parku Krajobrazowym „Beskid Mały”, opisano walory przyrodnicze oraz pozaprzyrodnicze, jakie znajdują się na terenie Parku, kierunki rozwoju turystyki na badanych obszarze, jak również zagrożenia wynikające z obecności turystów na obszarze objętym ochroną. Turystyka w Parku Krajobrazowym „Beskidu Małego” bazuje przede wszystkim na walorach przyrodniczych opisywanego obszaru, natomiast w nieznacznym stopniu wykorzystuje potencjał dziedzictwa kulturowego. Beskid Mały został zakwalifikowany do I klasy atrakcyjności w sezonie ogólno-rekreacyjnym, określającym walory turystyczne o randze ponadregionalnej. Ma duże znaczenie jako obszar wypoczynku dla mieszkańców Krakowa, Bielska-Białej i GOP-u. Władze Parku Krajobrazowego „Beskid Mały” stawiają na rozwój następujących form turystyki: ekoturystyki, agroturystyki, turystyki narciarskiej (głównie narciarstwa biegowego), turystyki rowerowej, wodnej i konnej.

The nature protection in Poland has a long tradition which can be seen in a significant number of areas protected due to their natural, historical and cultural values.The thesis describes a landscape park called ‘Beskid Mały’ which was created to conserve and spread both natural landscape and cultural values of this region in a rational management conditions. Natural and cultural features of the land promote tourism and constitute a large potential for the region.This thesis explores current state of tourism in the ‘Beskid Mały’ landscape park, describes its most important values, main directions of tourism development in all explored areas and also possible risks which are a result of the tourists’ presence in protected zones.The thesis describes the landscape park in various dimensions (economic, touristic, administrative, organizational). All observations presented in this thesis are a result of local survey studies, combined with deep analysis of the collected literature.The tourism in the landscape park ‘Beskid Mały is based particularly on the natural values of the described region while the huge cultural heritage potential is promoted in the inconsiredable level. The ‘Beskid Maly’ landscape park belongs to the first class of attractive regions in the general touristic season that determines touristic values of the regional and cross-regional rank.The park has a significant importance for residents of Kraków, Bielsko-Biała and Upper Silesian Industrial Region and due to this fact the authorities of the area concentrate on the promotion of various forms of tourism like ecotourism, agrotourism, ski tourism (particularly cross-country skiing), cycling, water tourism and horse riding.