Social philosophy issues in the topic of psychoactive substances

Substancje psychoaktywne używane są przez ludzi różnych kultur od tysiącleci. Wykorzystywane były w starożytnej Grecji, Indiach, stosowane przez ludy prymitywne oraz przedstawicieli wysoko rozwiniętych cywilizacji. Cele korzystania z nich bywają rozmaite - od zastosowań medycznych i rekreacyjnych po doskonalące, a nawet duchowe. Współcześnie substancje te objęte są wyjątkowo restrykcyjnymi przepisami ograniczającymi ich zastosowanie do kwestii naukowych oraz leczniczych. Z tego powodu produkcja, dystrybucja oraz obrót nimi stały się domeną organizacji przestępczych, które czerpią z tego procederu kolosalne zyski. Szacuje się, że rynek substancji psychoaktywnych jest jednym z trzech największych na świecie obok turystyki oraz petrochemii.Między innymi ten właśnie fakt zaczął napędzać narastającą falę krytyki, która uderza w ogólnoświatową politykę prowadzoną w tym zakresie. Zdaniem wielu naukowców, działaczy społecznych, ekspertów nie przynosi ona bowiem oczekiwanych rezultatów, a powoduje gigantyczne koszta, wywołując przy tym coraz to większe i oddziałujące na różnych poziomach szkody. Wysyp nowych substancji psychoaktywnych tzw. dopalaczy, rosnąca liczba zgonów i zdrowotnych powikłań, bogacenie się grup przestępczych zyskujących coraz silniejsze wpływy - to tylko kilka z całej masy przykładów negatywnych skutków tej polityki.W alternatywie do niej proponowany jest zupełnie nowy system, oparty na pomocy oraz wsparciu, a nie na bezwzględnym karaniu, nazywany przez specjalistów filozofią redukcji szkód. Bazując na innych zasadach i dążąc do odmiennego celu wskazuje, że stanowisko społeczne względem substancji psychoaktywnych nie jest i nie musi być jednolite.Analiza prezentowanych na gruncie tej filozofii poglądów wraz z analizą dotychczasowej polityki wskazują, że stanowiska w tej sprawie ugruntowane są w przekonaniach nie tyle politycznych, co filozoficzno-społecznych. Z tego powodu przy próbie opracowania optymalnej względem danych oczekiwań strategii publicznego oddziaływania niezbędne okazuje się zbadanie filozoficznych podstaw badanej w tej pracy tematyki.W tym celu zdecydowano się podjąć następujące rozważania. W pierwszej kolejności rozpatrzono problemy struktury pojęciowej, których rozstrzygnięcie wymagało przywołania kulturowo-historycznych aspektów podejmowanego zagadnienia. Umożliwiło to wyeliminowanie rozbieżności przejawiających się na poziomie konceptualnym, które, jak się okazało, stanowią przyczynę dużej części konfliktów. W dalszej kolejności zbadane zostały podstawy prawno-polityczne represyjnej polityki, które zawarto w przepisach, zwłaszcza preambułach aktów prawnych w tej sprawie. Przedstawiono dane ewaluacyjne oraz statystyczne, a także najnowsze zalecenia międzynarodowych instytucji. Kolejno zaprezentowano oraz poddano analizie działania organizacji pozarządowych zajmujących się popularyzacją oraz wdrażaniem modelu redukcji szkód. Przedstawiono także jego podstawy teoretyczne.W obu przypadkach sukcesywnie poszukiwano i wydobywano fundamenty filozoficzne podejmowanych przedsięwzięć. Umożliwiło to wskazanie dóbr i wartości, które podlegają ochronie bądź są naruszane wskutek konkretnych działań oraz pozwoliło określić założenia i cele. To utworzyło bazę dla rzetelnego wartościowania dotyczącego zachowań z udziałem substancji psychoaktywnych.Mechanizm ich ograniczania poddano refleksji z perspektywy największych nurtów filozofii politycznej. Zbadano, czy wprowadzone ograniczenia znajdują w nich uzasadnienie oraz określono płaszczyznę, a także elementy sporne między dwoma systemami. Przeprowadzono krytykę niespójnych rozwiązań oraz zwrócono uwagę na błędy powstałe wskutek teoretycznej niekonsekwencji . Wyłoniono problemy etyczne oraz społeczne, które swoją bazę mają w stanowiskach filozoficzno-politycznych.Wszystko to umożliwiło wzięcie pod rozwagę badanego zagadnienia i stworzyło filozoficzną podstawę optymalizacji rozwiązań względem substancji psychoaktywnych.

Psychoactive substances have been used by people of different cultures for millennia. They were used in ancient Greece and India, used by primitive peoples and highly developed civilizations. The purposes of using them are various - from medical and recreational applications to enhancing and even spiritual. Nowadays, these substances are subject of extremely restrictive regulations limiting their use to scientific and medical issues. For this reason, production, distribution, and dealing them have become the domain of criminal organizations that derive enormous profits from this practice. An estimate that the psychoactive substance market is one of the three largest in the world next to tourism and petrochemicals.Among others, this fact causes a growing wave of criticism towards global policy in this area. According to many scientists, social activists, and experts, this policy does not bring the expected results but causes enormous costs, simultaneously causing a lot of unnecessary damages at various levels. The emergence of many new and dangerous psychoactive substances, so-called legal highs, the growing number of deaths and health complications, the increase of criminal groups significance and wealth - these are only a few examples of the negative effects of this type of policy.As an alternative to it, some specialists propose a completely new system which prefers to focus on help and support instead of the absolute punishment. This system is called philosophy of harm reduction. Basing on different principles and striving for a different goal, it indicates that the social position regarding psychoactive substances has not to be and is not uniform.An analysis of views presented in this philosophy, together with an analysis of current policy indicate that the positions in this matter are grounded rather in philosophical than political beliefs. For this reason, when trying to develop an optimal social impact strategy accurate to public expectations, it occurs necessary to investigate the philosophical foundations of the issue studied in this work.To this end, it was decided to make the following considerations. First, problems of conceptual structure were considered. It required to present cultural and historical aspects of the issue. This enabled an elimination of discrepancies manifested at the conceptual level, which, as it turned out, are the cause of a large part of the conflicts. Subsequently, the legal and political basis of the repressive policy which are included in the provisions, especially preambles, of international legal acts in this matter were examined. Evaluation and statistical data were presented, as well as the latest recommendations of global institutions. Next, the activities of non-governmental organizations involved in the popularization and implementation of the harm reduction model were described and analysed. Their aims and theoretical assumptions were also presented.In both cases, the philosophical foundations were successively sought and extracted. This made it possible to indicate goods and values that are protected or violated as a result of specific actions. It also allowed to name assumptions and goals. This all created the basis for reliable evaluation of activities involving psychoactive substances.The mechanism of their restrictive limitation was considered from the perspective of the largest political philosophy currents. It was examined whether the introduced restrictions justify them. Also the contentious elements between the two systems were determined. Some errors based on theoretical plane were indicated and a criticism of inconsistent solutions was carried out. Ethical and social problems which are based on the political philosophy positions have also been identified.All this made it possible to deeply consider the examined issue and created the philosophical basis for optimization of policy and law solutions in relation to psychoactive substances.