Seasonal changes on water chemistry in catchment areas with different usage in the example of the Old River basin on the Wiśnicz Foothills.

Celem pracy było poznanie sezonowych zmian składu chemicznego wód w różnie użytkowanych zlewniach Starej Rzeki. Pobory próbek wody wykonano w rytmie miesięcznym w ciągu roku hydrologicznego w czasie od listopada do października. W terenie zmierzono temperaturę wody, przewodność i odczyn, a także pobrano próbkę wody do badań laboratoryjnych(n=35). Analiza składu chemicznego wód została wykonana w Laboratorium Hydrologiczno-Hydrochemicznym Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Skład chemiczny wód oznaczono metodą chromatografii jonowej w zakresie 14 jonów: Ca2+, Mg 2+, Na+, K+, NH4+, Li+, HCO3-, Cl-, SO42-, NO3-, NO2-, PO43-, F-, Br-.Wszystkie wody poddano klasyfikacji pod względem hydrochemicznym, mineralizacji, twardości, a także jakości wód.Ze względu na odczyn, wszystkie wody należały do słabozasadowych, o mineralizację w zakresie akratopegów. W zlewniach Stara Rzeka i Leśny Potok ze względu na stężenie Ca2+ i Mg 2+ woda należy do klasy średnio twarda. W zlewni Kubaleńca od sierpnia do października woda jest klasy twarda. Według klasyfikacji hydrochemicznej, najczęściej występują wody złożone trójjonowe, typu HCO₃-Ca-Mg. Pod względem jakości wód (Dziennik Ustaw z roku 2014, pozycja 1482), do I klasy czystości należą wody Starej Rzeki i Leśnego Potoku, natomiast w zlewni Kubaleńca wzrost stężenia jonów wapnia późnym latem i jesienią pozwala zaliczyć te wody do II klasy czystości.Warto odnotować, że ze względu na stężenie azotanów (V) w miesiącach letnich i jesiennych w zlewni Kubaleńca jakość wody jest obniżona i należy ją przyporządkować do wód III klasy czystości.

The aim of the research was to determine seasonal changes in the chemical composition of water in the differently used catchments of the Old River. The water samples were taken monthly during the hydrological year since November till October. Water temperature, conductivity and pH were measured at each station every time, as well as the collected water samples for laboratory tests (n=35). Analysis of the chemical composition of water was performed at the Laboratory of Hydrological and Hydrochemical Institute of Geography and Spatial Management of the Jagiellonian University. The chemical composition of water was determined by ion chromatography method in the range of 14 ions: Ca2+, Mg 2+, Na+, K+, NH4+, Li+, HCO3-, Cl-, SO42-, NO3-, NO2-, PO43-, F-, Br-. All the water was classified for the following aspects: hydrochemical, mineralization, hardness, pH, as well as water quality.Due to pH, all the water belonged to weakly alkaline, mineralization - acratopegs. Water quality in the catchments of the Old River and the Forest Stream due to the concentration of Ca2+ and Mg 2+ is medium hard. The water of Kubaleniec belongs to hard class in the period from August to October. According to the hydrochemical classification, the most common type of water was three-ionic HCO₃-Ca-Mg. The first clean class of the water quality (according to the Journal of Laws of 2014, position 1482) is the water of the Old River and the Forest Stream, while in the catchment of Kubaleniec the concentration of calcium ions increases in the late summer and autumn, then this water belongs to the second clean class. It is worth to mention, that water quality is low in the Kubaleniec catchment because of the concentration of nitrates (NO3-) in the summer and autumn months and it should be passed to the third clean class.