Stosunek brytyjskich użytkowników języka angielskiego do jego trzech wybranych odmian: Received Pronunciation, Cockneya i Scottish Standard English

Celem niniejszej pracy było zbadanie stosunku mieszkańców Wysp Brytyjskich do trzech spośród używanych tam akcentów: Received Pronunciation (RP) – standardowej wymowy brytyjskiej, Cockneya – dialektu londyńskiej klasy robotniczej, oraz Scottish Standard English (SSE) – standardowej wymowy szkockiej.Pierwsze dwa rozdziały stanowiły bazę teoretyczną pracy. Zawartość rozdziału pierwszego to opis języka, jego cech, a także jego odmian (np. dialektu, rejestru, idiolektu, czy akcentu). W wyniku zestawienia języka z dialektem rozdział ten pozwolił na określenie natury dialektów (tak społecznych, jak i regionalnych) oraz szczegółowy opis trzech badanych akcentów (tj. licznych cech wymowy właściwych każdej z wybranych odmian). Rozdział drugi opisał kwestię stereotypu najpierw w sensie psychologicznym, a następnie, w lingwistycznym. Przedstawione funkcje (np. samoobronna czy kognitywna), jak i źródła (np. media, rodzina) stereotypów pozwoliły lepiej zrozumieć, dlaczego i w jaki sposób są one używane. Lingwistyczne postawy zostały nakreślone w ogólnym zakresie, szczegółowo natomiast w odniesieniu do trzech wspomnianych akcentów poprzez odniesienie do dawnych badań w dziedzinie dialektologii percepcyjnej.W oparciu o dane zaprezentowane w dwóch poprzednich częściach, ostatni, empiryczny rozdział przedstawił wyniki badania przeprowadzonego przeze mnie oraz ich analizę. Zastosowany anonimowy kwestionariusz wraz z trzema nagraniami prezentującymi RP, Cockney oraz SSE wysłany do respondentów brytyjskich pozwolił uzyskać rezultaty ukazujące, zgodnie z założeniami, aktualne podejście do trzech badanych akcentów na terenie Zjednoczonego Królestwa. Wstępna hipoteza zakładała, że RP zostanie uznany za akcent najbardziej prestiżowy, utożsamiany z kompetencją, Cockney nie osiągnie wysokich wyników zarówno pod względem prestiżu jak i atrakcyjności, a szkocki oceniony zostanie stosunkowo wysoko pod oboma względami. Hipoteza ta została w znacznym stopniu potwierdzona, zwłaszcza w stosunku do dwóch pierwszych akcentów. Dialekt szkocki, najbardziej zrównoważony w percepcji respondentów, oceniony został wyżej, niż zakładano to we wszystkich kategoriach. Uzyskane rezultaty przeanalizowano z punktu widzenia płci, wieku, grup zawodowych, oraz regionalnych, z których każda miała wpływ na wynik badania. Tradycyjne stereotypy językowe zdają się nadal funkcjonować w odniesieniu do RP, w mniejszym zaś stopniu do Cockneya. W celu ustalenia źródeł preferencji respondentów względem wymowy szkockiej, należałoby przeprowadzić dalsze badania.

The aim of this paper was to examine lay attitudes of the inhabitants of the British Isles towards three accents spoken there: Received Pronunciation (RP), Cockney, and Scottish Standard English (SSE). The first two chapters provided a theoretical background for the described research. The content of the first chapter described the notion of language, its features, and varieties (e.g., dialect, register, idiolect, or accent). By contrasting the concept of language with the concept of dialect, it finally made it possible to refer to the nature of dialects (both social, and regional) and present the linguistic form of the three researched accents in detail (i.e., the numerous features of the pronunciation specific to each of the varieties). The second chapter addressed the notion of stereotype in terms of both psychology and linguistics. The functions (e.g., the ego-defensive, or the cognitive function) and origins (e.g., media, parents) of stereotypes were presented in order to allow for a better understanding of why, and how they are used. Linguistic attitudes were described in general terms, and specifically with reference to the three accents in question by providing examples of past studies in the field of perceptual dialectology.The empirical part of the paper, following the information described in the first two chapters, presented the results of the research I conducted and the analysis thereof. By means of an anonymous questionnaire and three recordings representing RP, Cockney, and SSE, sent to British native speakers, I elicited results displaying, as I believe, the current attitudes towards the three accents in the area of the UK. I assumed that RP would be considered the most prestigious accent, connected with competence, that Cockney would fall behind in both competence and attractiveness, and that SSE would be seen as moderately prestigious and socially attractive at the same time. The hypothesis was confirmed to a relatively significant degree, especially with regard to the first two points. Scottish English emerged as a balanced accent in terms of the results, i.e., it was rated more highly than expected in all the dimensions. The results were viewed from several perspectives, i.e., gender, age, occupation, and regions, all of which proved to have impact on the outcome. The long held linguistic stereotypes seemed to be prevalent in the case of RP, and to a lesser degree in terms of Cockney. To determine the origin of the significant favour for Scottish, one should conduct further research.