Assessing Safety of Selected Hiking Trails of The Polish Tatra Mountains

Tematem niniejszej pracy jest szczegółowa analiza wybranych turystycznych szlaków pieszychw polskiej części Tatr oraz, dzięki pozyskanym informacjom, ocena tychże szlaków pod kątem zachowania odpowiedniego bezpieczeństwa ruchu turystycznego. W pracy wskazano również szereg sposobów informowania wędrujących o panujących na tychże szlakach warunkach technicznych i przyrodniczych oraz potencjalne niebezpieczeństwa, z którymi można się zetknąć podczas wędrówki.Szczegółowo opisano trzy wybrane szlaki turystyczne prowadzące przez Tatry Reglowe, Zachodnie oraz Wysokie. Są to szlaki: (1) Kuźnice (dolna stacja kolei linowej) – Hala Gąsienicowa – Czarny Staw Gąsienicowy; (2) Schronisko PTTK Murowaniec – Kasprowy Wierch – Kuźnice (dolna stacja kolei linowej);(3) Wodogrzmoty Mickiewicza – Schronisko Górskie PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. W pierwszej części przedstawiono charakterystykę Tatr, w tym genezę i położenie łańcucha, podział Tatr pod kątem fizycznogeograficznym, hydrograficznym oraz administracyjnym. Omówiono budowę geologiczną, cechy ukształtowania terenu, skupiono się także na klimacie Tatr, panujących tam warunkach hydrograficznych oraz szacie roślinnej i świecie zwierzęcym regionu. Opisano również działalność człowieka na tym terenie – od prowadzonych form ochrony przyrody, przez zagrożenia środowiska (naturalne oraz antropogeniczne), działalność gospodarczą/przemysłową, po opis turystyki na obszarze tychże gór (zarys historii, typy aktywności i infrastruktura turystyczna, profil turystów tatrzańskich, wypadkowość).W kolejnej części przedstawiono oraz scharakteryzowano wszystkie trzy wybrane szlaki. Każdy z nich podzielono na etapy w celu dokładniejszej ich analizy, w zależności od szlaku wyróżniono od 3 do 4 etapów. Charakterystyka bazuje na badaniach terenowych prowadzonych w Tatrach głównie od czerwca do grudnia 2018 roku oraz w lutym 2019 roku, a także na analizach cyfrowych i kartograficznych. Badania terenowe opierały się przede wszystkim na pozyskiwaniu danych za pomocą formularza, w którym wyróżniono 3 umowne grupy kryteriów: geograficzne/krajobrazowe, techniczne oraz turystyczne. W tej części omówiono także przykłady szlaków zagranicznych – szlaku z miejscowości Thira do miejscowości Oia na greckiej wyspie Santorini oraz szlaku wzdłuż klifowego wybrzeża Mesecev Zaliv w Słowenii.Dzięki kompleksowym opisom i pozyskaniu szczegółowych informacji udało się określić stopień bezpieczeństwa wybranych szlaków oraz ich stan techniczny. Wskazano potencjalne niebezpieczeństwa,z którymi można zetknąć się podczas wędrówek oraz zaniedbane fragmenty stwarzające ryzyko dla wędrowców. Analizując podłoże oraz cechy atmosferyczne, w tym gwałtowne zdarzenia w nieodległej przeszłości, szczególnie ulewy oraz silne opady śniegu i oblodzenia, określono stopień potencjalnego zagrożenia. Przeprowadzone badania pozwoliły na próbę uporania się z problemem, który dotyka zarówno odwiedzających obszar Tatrzańskiego Parku Narodowego, jak i zarządzających Parkiem, a także służby ratunkowe, którez powodu nieszczęśliwych wypadków na szlakach zostają wzywani do udzielania ratunku.Zaproponowane w pracy rozwiązania nie tylko mogłyby wspomóc zarządzanie masową turystyką oraz wesprzeć bezpieczne wędrówki, ale przyczyniłyby się także do ochrony środowiska, szczególnie narażonego na presję ze strony człowieka w obrębie szlaków. Zaproponowany sposób odpowiedniego informowaniao warunkach panujących na szlakach oraz wskazówki, jakie mogłyby być udzielane przy wejściu na szlaki usprawniłyby bezpieczne korzystanie z przestrzeni w obrębie TPN oraz zredukowałyby koszty akcji ratunkowych kierowanych coraz częściej do nieodpowiednie przygotowanych i nie do końca świadomych turystów chcących skonfrontować własne siły i możliwości z wysokogórskim środowiskiem Tatr.

The purpose of the paper is a detailed analysis of selected hiking trails in the Polish part of the Tatra Mountains and, according to the obtained data, assessment of these routes in therms of maintaining the appropriate safety of tourist traffic. The paper also indicates a number of solutions that could help with informing hiker about the technical and natural conditions prevailing on these trails, as well as the potential dangers that may be encountered during the trips.Three selected hiking trails have been described in detail. The trails pass the Reglowe, Western and High Tatras. The trails are: (1) Kuźnice (The Lower Cable Car Station) – Hala Gąsienicowa – Czarny Staw Gąsienicowy; (2) Schronisko PTTK Murowaniec – Kasprowy Wierch – Kuźnice (The Lower Cable Car Station); (3) Wodogrzmoty Mickiewicza – Schronisko Górskie PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich.The first part of the paper presents the characteristics of the Tatra Mountains, including the genesis and location of the mountain range, the division of the Tatra Mountains in therms of physio-geographical, hydrographical and administrative features. The geological structure and terrain features were discussed, as well as the climate of the Tatras, hydrographical conditions and the flora and fauna of the region. In this chapter also the human activity has been described – from the forms of environmental protection, through environmental threats (both natural and antropogenic) and industrial activity to the forms of tourism in the area (historical overview, types of activity, tourist infrastructure, profile of the Tatra tourists and the previous accidents).The next part contains the characteristics and analysis of all three selected routes. Each of them has been divided into stages for more detailes research (3 to 4 stages depending on the trail). The analysis is based on field studies conducted in the Tatras maliny from June to December 2018 and February 2019, as well as on digital and cartographic materials. The field research is primarily based on collecting data using a self-made form with distinguished three conventional groups of criteria: geographical/landscape, technical and tourist. Also in this part two examples of foreign trails are discussed – the hiking trail from Thira to Oia on Santorini Island, Greece and the hiking trail leading along the cliff coast of Mesecev Zaliv in Slovenia.The comprehensive analysis and obtained detail informations allowed to specify the level of safety of the selected paths and their technical conditions. Also the potencial dangers which can be encountered during hiking and neglected fragments posing a risk to hikers have been defined. Analyzing the trail substrates and atmospheric features (including sudden atmospheric events taking place in the recent time, especially rainstorms, heavy snowfall and ground icing) the author was able to point the degree of potencial risk. The research allowed for an attempt of solving the problems that affect both visitors of the Tatra Mountains National Park and the Park management also the emergency services that are called to rescue due to unfortunate accidents on the trails.The solutions proposed in the paper could not only support the management of mass tourism and safe journeys in the Tatras but could also help to protect the natural environment, particularly exposed to human pressure along the trails. The proposed methods of adequate informing about the conditions on the trails and tips that could be provided to the visitors entering the trails would improve the safe usage of the area within the Tatra National Park and reduce the costs of rescue operations directed more and more often to inadequately prepared and not fully aware tourists who want to confront with the high mountain environment of the Tatra Mountains.