THE ROLE OF THE NURSE IN CARE OF PATIENT FOLLOWING AMPUTATION

Amputacje kończyn dolnych należą do jednej z najstarszych operacji. Do najczęstszych przyczyn amputacji należą choroby naczyń obwodowych m.in miażdżyca tętnic oraz zmiany cukrzycowo - naczyniowe (90%). Pozostałe 10% stanowią nowotwory złośliwe kości, stany pourazowe oraz deformacje wrodzone. Amputacja jest operacją wykonywaną tylko w ostateczności, kiedy nie ma innej możliwości ratowania kończyny dolnej. Celem niniejszej pracy było przedstawienie roli pielęgniarki w opiece nad pacjentem po jednostronnej amputacji kończyny dolnej, z uwzględnieniem czterech funkcji zawodowych pielęgniarstwa wg. WHO. Funkcje te obejmują: świadczenie opieki i zarządzanie opieką, edukację pacjentów oraz personelu zajmującego się opieką zdrowotną, realizowanie roli członka zespołu opieki zdrowotnej oraz działania na rzecz rozwoju praktyki pielęgniarskiej. Rola pielęgniarki w opiece nad pacjentem po amputacji kończyny dolnej jest bardzo istotna. Jej działania opierają się głównie na zapobieganiu wystąpieniu powikłań pooperacyjnych oraz wytworzeniu funkcjonalnego kikuta, który jako nowy narząd wraz z protezą oraz przy pełnej rehabilitacji zastąpi funkcje naturalnej kończyny, a tym samym pozwoli choremu na uzyskanie optymalnej sprawności fizycznej.

Lower-extremity amputation is one of the oldest known surgically performed procedures. The most common causes of amputations are peripheral vascular diseases such as arteriosclerosis and diabetes-related complications (90%). Remaining 10% are cancerous bone tumors, trauma and congenital related. Amputation is the procedure performed only when absolutely necessary, when there is no other possibility to salvage the lower limbs. The purpose of this thesis is presenting the role of a nurse in patient’s care after unilateral amputation. It includes four main principles of professional nursing according to the World Health Organization. These principles are: care providing and its management, education of patients as well as staff involved in health care, implementing of health care team member duties and nursing practice development. The role of the nurse in post-surgical care of patients following amputation is significant. Her actions are mainly based on preventing postoperative complications and creating functional stump which together with prosthesis would replace missing limb and thus allow patient regaining optimal physical fitness.