The First 'Abbasid Caliph - as-Saffāḥ as the Architect of Revolution and Power

Praca przedstawia postać Abū al-ʿAbbāsa ʿAbd Allāha ibn Muḥammada ibn ʿAlīego as-Saffāḥa – pierwszego kalifa dynastii Abbasydów. Analizuje jego rolę i znaczenie zarówno w przebiegu samej rewolucji, jak i w budowaniu fundamentów nowego państwa. W pierwszej części pracy omówiono kryzys polityczny i społeczny w kalifacie umajjadzkim, który stworzył sprzyjające warunki dla rozwoju abbasydzkiego ruchu rewolucyjnego. Następnie przedstawiono mechanizmy uzasadniania roszczeń Abbasydów do kalifatu, w tym Testament Abū Hāšima, ideę Ahl al-Bayt oraz doktrynę pierwszeństwa stryja.Kolejna część pracy dotyczy przebiegu rewolucji abbasydzkiej i działalności jej najważniejszych uczestników, w tym przede wszystkim Abū Muslima. Omówiono w niej również upadek dynastii Umajjadów. Szczególną uwagę poświęcono momentowi proklamowania as-Saffāḥa nowym kalifem w Kufie. Ostatni rozdział poświęcony jest polityce prowadzonej przez nowego kalifa po przejęciu władzy. Poruszone zostają w nim kwestie rozprawiania się z przeciwnikami politycznymi, przeniesienia centrum politycznego do Iraku oraz początków kształtowania nowych elementów administracyjnych państwa.Końcowa analiza pozwala stwierdzić, że as-Saffāḥ nie był głównym dowódcą ani organizatorem rewolucji. Sukces przejęcia władzy był wynikiem wieloletnich przygotowań i działań politycznych oraz zaangażowania wielu zaufanych i oddanych Abbasydom ludzi. Rola as-Saffāḥa okazała się kluczowa na innej płaszczyźnie niż działania militarne. Pierwszy kalif symbolizował nadejście nowej ery i nowych porządków, a także był uosobieniem brutalnego zerwania z przeszłością reprezentowaną przez Umajjadów. W tym znaczeniu można postrzegać as-Saffāḥa jako architekta nowego porządku politycznego, który przyczynił się do rozwoju i długowieczności kalifatu abbasydzkiego.

The thesis presents the figure of Abū al-ʿAbbās ʿAbd Allāh ibn Muḥammad ibn ʿAlī al-Saffāḥ, the first caliph of the Abbasid dynasty. It examines his role and significance both in the course of the revolution itself and in laying the foundations of the new state. The first part of the thesis discusses the political and social crisis in the Umayyad Caliphate, which created favorable conditions for the development of the Abbasid revolutionary movement. It then examines the mechanisms used to legitimize the Abbasids’ claims to the caliphate, including the Testament of Abū Hāšim, the concept of Ahl al-Bayt, and the doctrine of the primacy of the paternal uncle.The following part of the thesis focuses on the course of the Abbasid Revolution and the activities of its most important participants, particularly Abū Muslim. It also discusses the downfall of the Umayyad dynasty. Special attention is devoted to the proclamation of al-Saffāḥ as the new caliph in Kufa. The final chapter examines the policies pursued by the new caliph after assuming power. It addresses such issues as the suppression of political opponents, the transfer of the political center to Iraq, and the initial development of new administrative structures within the state.The final analysis demonstrates that al-Saffāḥ was neither the principal commander nor the organizer of the revolution. The successful seizure of power was the result of many years of preparations and political activity, as well as the involvement of numerous individuals who were loyal to and trusted by the Abbasids. Al-Saffāḥ’s role proved crucial on a different level than that of military operations. The first caliph symbolized the beginning of a new era and a new political order, while also embodying a brutal break with the past represented by the Umayyads. In this sense, al-Saffāḥ may be regarded as an architect of the new political order who contributed to the development and longevity of the Abbasid Caliphate.