Asymmetry of the conjunction "but" in Polish and its effect on behavior evaluation

Celem badania było empiryczne sprawdzenie, czy i w jakim stopniu zakładana asymetryczność znaczeniowa spójnika „ale” wpływa na ocenę zachowania opisanego w krótkim komunikacie. Praca odwołuje się do założeń teorii implikatur konwencjonalnych (Rieber, 1997) oraz badań nad spójnikami kontrastowymi i relacjami koherencji (Spooren, 1989), koncentrując się na semantyczno-pragmatycznym znaczeniu spójnika „ale” w kontekście oceny postaci. Szczególny nacisk położono na analizę wpływu kolejności informacji (pozytywnej i negatywnej) oraz modyfikującej roli spójnika w interpretacji przekazu. W celu kontroli użyto spójnika „i”, aby ustalić, czy efekt asymetrii dotyczy wyłącznie spójnika „ale”, jak sugerują wcześniejsze ustalenia teoretyczne.W badaniu udział wzięło 200 uczestników, którzy oceniali postaci przedstawione w krótkich komunikatach zawierających spójnik „ale” lub „i” oraz zróżnicowaną kolejność informacji. Przeprowadzone analizy statystyczne (ANOVA) wykazały istotny wpływ kolejności informacji w przypadku spójnika „ale” – oceny były wyższe, gdy pozytywna informacja pojawiała się po spójniku (F(1, 1298) = 4,853, p = .028). W warunku ze spójnikiem „i” nie stwierdzono istotnych różnic (F(1, 1298) = 0,01, p = .909). Wyniki potwierdzają zakładaną asymetrię interpretacyjną dla spójnika „ale”, wspierając wcześniejsze założenia teoretyczne oraz badania nad wpływem spójników kontrastowych na odbiór komunikatu.

The aim of the study was to empirically examine whether, and to what extent, the assumed semantic asymmetry of the conjunction but influences the evaluation of behavior described in a short message. The thesis draws on the assumptions of the theory of conventional implicatures (Rieber, 1997) and research on contrastive connectives and coherence relations (Spooren, 1989), focusing on the semantic–pragmatic meaning of but in the context of character evaluation. Particular emphasis was placed on analyzing the effect of information order (positive vs. negative) and the modifying role of the connective in shaping message interpretation. As a control, the connective and was used to determine whether the asymmetry effect is specific to but, as suggested by earlier theoretical accounts.The study involved 200 participants who evaluated characters presented in short messages containing either the connective but or and, with varied information order. Statistical analyses (ANOVA) revealed a significant effect of information order in the but condition—evaluations were more favorable when the positive information followed the connective (F(1, 1298) = 4.853, p = .028). No significant differences were observed in the and condition (F(1, 1298) = 0.01, p = .909). The findings confirm the predicted interpretative asymmetry for the connective but, supporting previous theoretical claims and research on the impact of contrastive connectives on message reception.