About „fiery souls” - Stefan Witwicki’s „Edmund” in the light of psychiatric revolution in the nineteenth century

Niniejsza praca poświęcona zostanie poematowi dramatycznemu „Edmund” Stefana Witwickiego, polskiego pisarza romantycznego w odniesieniu do ówczesnych przemian w dziedzinie psychiatrii i psychologii. W części wstępnej prześledzone zostaną przemiany w postrzeganiu osób chorych psychicznie oraz metod ich leczenia na przełomie wieku osiemnastego i dziewiętnastego. Następnie ukazany zostanie romantyczny model szaleńca, jego wykorzystanie przez polskich autorów, przede wszystkim Stefana Witwickiego. W tej części poruszona zostanie kwestia niejednoznacznej opinii krążącej wśród polskich krytyków literackich na temat „Edmunda” od wieku dziewiętnastego aż do dziś. W części interpretacyjnej „Edmund” zostanie skonfrontowany z dziewiętnastowieczną myślą psychiatryczną i psychologiczną, reprezentowaną przez rozprawę „O metodzie leczenia psychiczney…” Józefa Jakubowskiego i „Charaktery rozumów ludzkich” Michała Wiszniewskiego, którego metoda badania psychiki postaci literackich zostanie przejęta w tej pracy. Bohater utworu zostanie potraktowany jak dziewiętnastowieczny przypadek medyczny. Kolejne podrozdziały tej części przybiorą zatem postać charakterystycznych kategorii, jakie znajdowały się w opisach takich przypadków: od przyczyn do sposobów leczenia choroby.W zakończeniu pracy „Edmund” przedstawiony zostanie w kontekście społecznym w celu wykazania powiązań między dziewiętnastowiecznymi tekstami medycznymi, literackimi oraz przemianami na ziemiach polskich na tle kulturowym.

This work will be dedicated to „Edmund”, the dramatic poem of Stefan Witwicki, a polish romantic writer in relation to psychiatric revolution in nineteenth century. In the beginning, there will be discussed changes in the perception of mentally ill people and curing methods for them between eighteenth and nineteenth century. Afterwards there will be presented a model of romantic lunatic, its usage for polish authors, first and foremost by Stefan Witwicki. In this part there will be mentioned an issue of inconclusive opinion circling around polish literary critics about “Edmund” since nineteenth century to this day.In an interpretation chapter “Edmund” will be confronted with nineteenth century psychiatric and psychological thought which will represented by: “O metodzie leczenie psychiczney…” by Józef Jakubowski and Michał Wiszeniewski’s “Charaktery rozumów ludzkich” whose method of examining minds of literature figures will be taken in this paper. Edmund will be treated as nineteenth century’s medical case. Next subsections of this part will become characteristic categories that were concluded in depictures of these cases: from the causes to ways of treating the illness.In the end “Edmund” will be located in social context in order to demonstrate connections between nineteenth century’s medical and literature works as well as the cultural changes on the polish lands.