Gladiators: history and the ritual of the arena

Przedmiotem pracy jest antyczny fenomen kulturowy w postaci instytucji walk gladitorów. Podjęto się tutaj zadania przeprowadzenia, w miarę możliwości, jak najszerszej analizy dostępnych źródeł pod kątem trzech głównych zagadnień gladiatorium: jego genezy, losu samych gladiatorów oraz procesu zniesienia igrzysk. Charakter pracy (kulturoznawstwo) wymagał opisowej metody przedstawienia tematu, którą w szczególności zastosowano w rozdziale II i III, gdzie jest mowa o praktycznym wymiarze życia gladiatorów i ceremoniale areny jako sedna zjawiska gladiatorstwa. Treść I rozdziału prezentuje trzy czołowe koncepcje o początku i pochodzeniu walk gladiatorskich. Teorie te opracowane w oparciu o szeroki wachlarz materiału bibliograficznego (pisarze antyczni oraz historycy współcześni) uwzględniają Celtów, Etrusków i mieszkańców płd. Italii, jako grupy etniczne, wśród których mogła rozwinąć się idea tych walk. Źródła poświadczają o religijnym początku walk gladiatorów, jako przeobrażonej formy ofiar z ludzi, składanych podczas ceremonii pogrzebowych. IV rozdział przenosi nas do długiego okresu obejmującego wiek od I do VI n.e., kiedy to na wskutek pojawiających się głosów krytyki społecznej oraz wpływu idei chrześcijańskiego humanizmu dochodzi do zniesienia tej nieludzkiej instytucji. Zebrany i wykorzystany materiał źródłowy oraz uzupełniający wraz z zastosowaną metodą analityczno-opisową, ukazują temat igrzysk gladiatorskich w sposób przejrzysty i w miarę wyczerpujący z punktu widzenia współczesnego kulturoznawstwa.

An object of the work is the ancient cultural phenomenon in the figure of the institution of fights of gladiators. One undertook here tasks of the executions, moderately possibilities, as widest analysis of available sources at an angle of three main issues of gladiatorial fights: his genesis, the fate of themselves gladiators and the process of the abolition of games. Category of the task (cultural studies) required the descriptive method of the presentation of the theme which particularly one applied in the chapter II and III, where is the speech about the practical dimension of the life of gladiators and the ceremonial of the arena as essences of the phenomena gladiatorial shows. The content of I chapter presents three frontal concepts about the beginning and the origin of gladiatorial contests. These theories elaborated based on the broad fan of bibliographic (ancient writers and modern historians) material take into account Celts, Etruscans and inhabitants of South Italy, as ethnic groups among which could be developed the idea of these fights. Sources certify about the religious beginning of fights of gladiators, as the transformed form of human sacrifices, compounded during funerals. IV chapter moves us to a long period embracing the age from I to VI AD when in consequence of appearing voices of the social criticism and the influence of the idea of the Christian humanism, it comes to abolishing this inhuman institution. The collected and used source material and supplementing together with applied method analytical-descriptive, show the theme of gladiatorial games in the transparent way and moderately exhausting from the point of view of modern cultural studies.