Książę krwi czy oszust? : kształtowanie świadomości historycznej społeczeństwa osmańskiego przy pomocy propagandy dotyczącej postaci Düzme Mustafy w piętnastowiecznej historiografii osmańskiej

2016
journal article
conference proceedings
dc.abstract.enPrince Mustafa, the eldest son of the fourth Ottoman ruler, Bayezid "the Thunderbolt", was captured by Timur the Lame during the battle of Ankara in 1402. After thirteen years he came back and tried to gain the Ottoman throne with the support of the Byzantine Emperor, Prince of Wallachia and Venetians. As a consequence of unsuccessful attempt he was kept by the Byzantines till 1421. After the death of Mehmed I the Byzantines used him against the new Ottoman ruler, Murad II. However, Mustafa was defeated by the young ruler and killed as an impostor. The tradition of considering Mustafa as an impostor is well known thanks to Ottoman sources. If we put Ottoman narrative sources in chronological order, they show us 4 different kinds of approach to the narration about Mustafa. The first one is based on statement that Mustafa is an impostor and have nothing to do with blood of Osman. The second one contains doubt if Mustafa is the prince or an impostor. The third approach is to think about Mustafa as the prince but still call him "false". And the last one is to treat Mustafa as a member of dynasty without any doubt. The first approach is strongly represented in sources which come from times of Murad II and in other texts which are based on the mentioned sources. The last approach is visible in sources written after second ascension to the throne of Mehmed the Conqueror (1451). This allows us to say that during the reign of Murad II calling Mustafa "the prince" was strictly forbidden. The political climate in the last years of Murad's reign became more friendly for those who remembered Mustafa as the prince. After death of Murad II the writers could call him prince in their works without any fear of consequences.pl
dc.abstract.plKsiążę Mustafa, najstarszy syn czwartego osmańskiego władcy, Bajezyda Błyskawicy, został wzięty do niewoli przez Timura Chromego podczas bitwy pod Ankarą w 1402 roku. Po trzynastu latach powrócił, by dzięki pomocy cesarza bizantyńskiego, hospodara wołoskiego i Wenecjan zdobyć tron osmański. Wskutek nieudanej próby przejęcia tronu był przetrzymywany przez Bizantyńczyków do 1421 roku. Po śmierci Mehmeda I Bizantyńczycy postanowili wykorzystać go przeciwko nowemu władcy osmańskiemu, Muradowi II. Mustafa został jednak pokonany przez młodego sułtana i zginął okrzyknięty samozwańcem. Tradycja postrzegania Düzme Mustafy jako samozwańca jest dobrze znana dzięki narracji źródeł osmańskich. Jeśli poukładać osmańskie źródła narracyjne (zwłaszcza kalendarze) w porządku chronologicznym, można zauważyć cztery typy przedstawienia tej postaci. Pierwszy opiera się na stwierdzeniu, że Mustafa był oszustem i nie miał nic wspólnego z rodem Osmana. Drugi zdradza pewną wątpliwość co do tego, czy Mustafa był oszustem, czy może jednak księciem. Trzecie podejście charakteryzuje się zarazem uznawaniem jego książęcego pochodzenia, jak i nazywaniem go "Fałszywym Mustafą". Czwarty typ przedstawienia opiera się na traktowaniu go jako księcia bez jakichkolwiek wątpliwości. Pierwszy z wymienionych typów jest dostrzegalny w źródłach pochodzących z czasów Murada II lub w tekstach tworzonych na bazie tych źródeł. Ostatni typ dominuje w dziełach powstałych po drugim wstąpieniu na tron Mehmeda II w 1451 roku. Pozwala to stwierdzić, że za panowania Murada II nazywanie Mustafy księciem było zabronione. Pod koniec panowania tego władcy klimat polityczny zaczął sprzyjać tym, którzy pamiętali Mustafę jako księcia, a po śmierci Murada II autorzy mogli już bez przeszkód pisać o książęcym pochodzeniu syna Bajezyda Błyskawicy.pl
dc.affiliationWydział Historycznypl
dc.conferenceWizja przeszłości jako czynnik kształtujący tożsamość zbiorową na przestrzeni dziejówpl
dc.conference.cityKraków
dc.conference.countryPolska
dc.conference.datefinish2014-06-13
dc.conference.datestart2014-06-12
dc.contributor.authorDobosz, Krzysztof - 142244 pl
dc.date.accession2016-10-07pl
dc.date.accessioned2016-10-07T08:05:39Z
dc.date.available2016-10-07T08:05:39Z
dc.date.issued2016pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.additionalBibliogr. s. 91-93pl
dc.description.conftypenationalpl
dc.description.number12 (1)pl
dc.description.physical71-93pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.eissn2082-9213pl
dc.identifier.issn2299-2383pl
dc.identifier.urihttp://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/31223
dc.identifier.weblinkhttp://www.doktoranci.uj.edu.pl/documents/1167150/0/Zeszyty.Naukowe.Spoleczne.nr.12.DO.DRUKU.pdf/986a3cb1-6112-4158-9952-502611919e02#page=71pl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 3.0 Polska*
dc.rights.licenceCC-BY-NC
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/pl/legalcode*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enDüzme Mustafapl
dc.subject.enMurad IIpl
dc.subject.enOttoman historiographypl
dc.subject.enOttoman sourcespl
dc.subject.plDüzme Mustafapl
dc.subject.plMurad IIpl
dc.subject.plhistoriografia osmańskapl
dc.subject.plźródła osmańskiepl
dc.subtypeConferenceProceedingspl
dc.titleKsiążę krwi czy oszust? : kształtowanie świadomości historycznej społeczeństwa osmańskiego przy pomocy propagandy dotyczącej postaci Düzme Mustafy w piętnastowiecznej historiografii osmańskiejpl
dc.title.alternativePrince of blood or an impostor? : shaping the historical consciousness of the Ottoman society in the propaganda concerning Düzme Mustafa in 15th-century Ottoman historiographypl
dc.title.journalZeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Społecznepl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
Prince Mustafa, the eldest son of the fourth Ottoman ruler, Bayezid "the Thunderbolt", was captured by Timur the Lame during the battle of Ankara in 1402. After thirteen years he came back and tried to gain the Ottoman throne with the support of the Byzantine Emperor, Prince of Wallachia and Venetians. As a consequence of unsuccessful attempt he was kept by the Byzantines till 1421. After the death of Mehmed I the Byzantines used him against the new Ottoman ruler, Murad II. However, Mustafa was defeated by the young ruler and killed as an impostor. The tradition of considering Mustafa as an impostor is well known thanks to Ottoman sources. If we put Ottoman narrative sources in chronological order, they show us 4 different kinds of approach to the narration about Mustafa. The first one is based on statement that Mustafa is an impostor and have nothing to do with blood of Osman. The second one contains doubt if Mustafa is the prince or an impostor. The third approach is to think about Mustafa as the prince but still call him "false". And the last one is to treat Mustafa as a member of dynasty without any doubt. The first approach is strongly represented in sources which come from times of Murad II and in other texts which are based on the mentioned sources. The last approach is visible in sources written after second ascension to the throne of Mehmed the Conqueror (1451). This allows us to say that during the reign of Murad II calling Mustafa "the prince" was strictly forbidden. The political climate in the last years of Murad's reign became more friendly for those who remembered Mustafa as the prince. After death of Murad II the writers could call him prince in their works without any fear of consequences.
dc.abstract.plpl
Książę Mustafa, najstarszy syn czwartego osmańskiego władcy, Bajezyda Błyskawicy, został wzięty do niewoli przez Timura Chromego podczas bitwy pod Ankarą w 1402 roku. Po trzynastu latach powrócił, by dzięki pomocy cesarza bizantyńskiego, hospodara wołoskiego i Wenecjan zdobyć tron osmański. Wskutek nieudanej próby przejęcia tronu był przetrzymywany przez Bizantyńczyków do 1421 roku. Po śmierci Mehmeda I Bizantyńczycy postanowili wykorzystać go przeciwko nowemu władcy osmańskiemu, Muradowi II. Mustafa został jednak pokonany przez młodego sułtana i zginął okrzyknięty samozwańcem. Tradycja postrzegania Düzme Mustafy jako samozwańca jest dobrze znana dzięki narracji źródeł osmańskich. Jeśli poukładać osmańskie źródła narracyjne (zwłaszcza kalendarze) w porządku chronologicznym, można zauważyć cztery typy przedstawienia tej postaci. Pierwszy opiera się na stwierdzeniu, że Mustafa był oszustem i nie miał nic wspólnego z rodem Osmana. Drugi zdradza pewną wątpliwość co do tego, czy Mustafa był oszustem, czy może jednak księciem. Trzecie podejście charakteryzuje się zarazem uznawaniem jego książęcego pochodzenia, jak i nazywaniem go "Fałszywym Mustafą". Czwarty typ przedstawienia opiera się na traktowaniu go jako księcia bez jakichkolwiek wątpliwości. Pierwszy z wymienionych typów jest dostrzegalny w źródłach pochodzących z czasów Murada II lub w tekstach tworzonych na bazie tych źródeł. Ostatni typ dominuje w dziełach powstałych po drugim wstąpieniu na tron Mehmeda II w 1451 roku. Pozwala to stwierdzić, że za panowania Murada II nazywanie Mustafy księciem było zabronione. Pod koniec panowania tego władcy klimat polityczny zaczął sprzyjać tym, którzy pamiętali Mustafę jako księcia, a po śmierci Murada II autorzy mogli już bez przeszkód pisać o książęcym pochodzeniu syna Bajezyda Błyskawicy.
dc.affiliationpl
Wydział Historyczny
dc.conferencepl
Wizja przeszłości jako czynnik kształtujący tożsamość zbiorową na przestrzeni dziejów
dc.conference.city
Kraków
dc.conference.country
Polska
dc.conference.datefinish
2014-06-13
dc.conference.datestart
2014-06-12
dc.contributor.authorpl
Dobosz, Krzysztof - 142244
dc.date.accessionpl
2016-10-07
dc.date.accessioned
2016-10-07T08:05:39Z
dc.date.available
2016-10-07T08:05:39Z
dc.date.issuedpl
2016
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.additionalpl
Bibliogr. s. 91-93
dc.description.conftypepl
national
dc.description.numberpl
12 (1)
dc.description.physicalpl
71-93
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.eissnpl
2082-9213
dc.identifier.issnpl
2299-2383
dc.identifier.uri
http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/31223
dc.identifier.weblinkpl
http://www.doktoranci.uj.edu.pl/documents/1167150/0/Zeszyty.Naukowe.Spoleczne.nr.12.DO.DRUKU.pdf/986a3cb1-6112-4158-9952-502611919e02#page=71
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 3.0 Polska
dc.rights.licence
CC-BY-NC
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/pl/legalcode
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
Düzme Mustafa
dc.subject.enpl
Murad II
dc.subject.enpl
Ottoman historiography
dc.subject.enpl
Ottoman sources
dc.subject.plpl
Düzme Mustafa
dc.subject.plpl
Murad II
dc.subject.plpl
historiografia osmańska
dc.subject.plpl
źródła osmańskie
dc.subtypepl
ConferenceProceedings
dc.titlepl
Książę krwi czy oszust? : kształtowanie świadomości historycznej społeczeństwa osmańskiego przy pomocy propagandy dotyczącej postaci Düzme Mustafy w piętnastowiecznej historiografii osmańskiej
dc.title.alternativepl
Prince of blood or an impostor? : shaping the historical consciousness of the Ottoman society in the propaganda concerning Düzme Mustafa in 15th-century Ottoman historiography
dc.title.journalpl
Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Społeczne
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
5
Views per month
Views per city
Clonee
3
Downloads
dobosz_ksiaze_krwi_czy_oszust_ksztaltowanie_swiadomosci.pdf
82