The forgotten rebelion

Artykuł dotyczy filmów dokumentalnych o zapomnianych strajkach chłopskich w Polsce na przełomie lat 1980/1981. Kryzys ekonomiczny był wtedy najbardziej odczuwalny w wielkich miastach. Przed sklepami ustawiały się gigantyczne kolejki po artykuły najbardziej podstawowe. Wtedy faktycznie brakowało chleba. Rolnicy indywidualni podjęli hasło "sami wyżywimy naród". Ta najbardziej poniewierana warstwa społeczna postanowiła podjąć strajk, by powołać własny związek zawodowy. Po założeniu przez robotników Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność", kolejny związek wydawał się kluczem do sukcesu. Historia strajku, który miał doprowadzić do rozmów z rządem i powołania związku rolników indywidualnych, który faktycznie będzie ich bronił, stała się punktem wyjścia dwóch filmów. Nazwano je później obeliskami historycznymi: Chłopi 81 (1981) Andrzeja Piekutowskiego oraz Chłopski los - Tryptyk filmowy (realizacja 1981-1988, premiera 1989) autorstwa Zygmunta Skoniecznego.

This article discusses documentaries about the forgotten peasant strikes that took place in Poland at the turn of 1980 and 1981. The economic crisis was most acutely experienced in large cities at that time. Huge queues formed outside shops for the most basic items. Bread was scarce, indeed. Individual farmers adopted the slogan "We will feed the nation ourselves". The most oppressed social stratum decided to go on strike in order to establish their own trade union. After the workers founded the Independent Self-Governing Trade Union "Solidarity", it seemed that another union was the key to success. The story of the strike, which was intended to lead to negotiations with the government and the formation of a farmers' union that would genuinely represent their interests, inspired two films. These films were later dubbed historical obelisks: Peasants 81 (1981) by Andrzej Piekutowski, and The Peasant’s Fate - A Film Triptych (produced between 1981 and 1988 and premiered in 1989), directed by Zygmunt Skonieczny.

Tento článok pojednáva o dokumentárnych filmoch o zabudnutých roľníckych štrajkoch v Poľsku na prelome rokov 1980 a 1981. Hospodárska kríza bola v tom čase najviac citeľná vo veľkých mestách. Pred obchodmi sa tvorili obrovské rady na najzákladnejšie veci. Chlieb bol v tom čase skutočne vzácny. Jednotliví roľníci prijali heslo "národ nakŕmime sami". Táto najutláčanejšia spoločenská vrstva sa rozhodla štrajkovať, aby si založila vlastný odborový zväz. Po tom, čo robotníci založili Nezávislý samosprávny odborový zväz "Solidarita", sa ďalší odbor zdal byť kľúčom k úspechu. Príbeh štrajku, ktorý mal viesť k rokovaniam s vládou a k založeniu zväzu jednotlivých roľníkov, ktorý by ich skutočne bránil, sa stal východiskovým bodom pre dva filmy. Tieto filmy boli neskôr nazvané historickými obeliskami: Roľníci 81 (1981) od Andrzeja Piekutowského a Rolničky údel - Filmový triptych (produkovaný v rokoch 1981 – 1988, premiéra v roku 1989) od Zygmunta Skonieczneho.