Sekta holistów, czyli o wyznawcach twierdzenia Bella

2021
book section
article
dc.abstract.enExamination of the justification of Bell’s theorem shows, that it implies a fundamentally non-local character of quantum phenomena. Any complete model of EPRB-type experiments would have to explain as well the perfect correlation of the outcomes of identical measurements on both particles, as Bell inequalities violation in some other special cases. The first can be explained only by a deterministic model. On the other hand, if it satisfied relativistic locality, that forbids superluminal causal interaction propagation, then the correlation of the outcomes of measurements on both particles responsible for Bell inequalities violation would have to be an effect of a common cause. However, in the light of Reichenbach’s theory of common causes, the effects of a common cause must satisfy the condition of "screening off", which inescapably results in satisfying Bell’s inequalities. Consequently, it may seem that the only explanation of both above-mentioned results is the assumption that the states of the particles are in some non-local relationship, which is the literally understood quantum entanglement. However, an alternative for it might be the assumption that the common causes in the models of EPRB experiments must be non-Reichenbachian, i.e., do not satisfy the condition of "screening off". This would be possible because of involvement of deterministic chaos into quantum measurements. Though, in the literature, this direction of looking for a way of undermining Bell’s theorem is systematically avoided. Not only the theme of deterministic chaos does not appear in it, but even nobody tries to question the universality of "screening off" for deterministic models. This situation may, to some extent, result from some non-substantive motive. A holistic picture of the world, in which all things are mutually inseparably linked, may seem attractive. Literal interpretation of quantum entanglement makes an impression of a realization of such a picture, and this may discourage its enthusiasts looking for a way of avoiding it.pl
dc.abstract.plAnaliza uzasadnienia twierdzenia Bella prowadzi do wniosku, że wynika z niego zasadniczo nielokalny charakter zjawisk kwantowych. Jakikolwiek kompletny model eksperymentów typu EPRB musiałby wyjaśnić zarazem fakt doskonałej korelacji wyników takich samych pomiarów na obu cząstkach, jak też łamanie w pewnych innych wypadkach nierówności Bella. Ten pierwszy fakt jest w stanie wyjaśnić jedynie model deterministyczny. Gdyby jednak spełniał on warunek lokalności relatywistycznej, zabraniający rozprzestrzeniania się oddziaływań przyczynowych szybciej od światła, to korelacja wyników pomiarów na obu cząstkach odpowiedzialna za łamanie nierówności Bella musiałaby być konsekwencją wspólnej przyczyny. Tymczasem w świetle teorii wspólnej przyczyny Reichenbacha skutki wspólnej przyczyny muszą spełniać warunek "ekranowania" (screening off), którego szczególny przypadek nieuchronnie prowadzi do spełnienia nierówności Bella. Jedynym wyjaśnieniem obu wspomnianych faktów może się więc wydawać założenie, że stany obu cząstek pozostają w nielokalnym związku, którym jest dosłownie rozumiane splątanie kwantowe. Alternatywą jest jednak założenie, że wspólne przyczyny w modelu eksperymentów EPRB muszą być niereichenbachowskie, tj. nie spełniać warunku "ekranowania". To zaś jest możliwe dzięki uwikłaniu w pomiary kwantowe procesów chaosu deterministycznego. Tymczasem w literaturze przedmiotu ten kierunek poszukiwania sposobu podważenia twierdzenia Bella jest systematycznie omijany. Nie tylko temat chaosu nie pojawia się w tym kontekście, ale nawet nie próbuje się kwestionować powszechności "ekranowania" dla modeli deterministycznych. Być może ten stan rzeczy w jakimś stopniu wynika z motywacji pozamerytorycznych. Światopoglądowo atrakcyjny może wydawać się holistyczny obraz rzeczywistości, w którym wszystko jest ze wszystkim nierozerwalnie powiązane. Dosłowna interpretacja splątania kwantowego sprawia wrażenie realizacji takiego obrazu, co jego entuzjastów może zniechęcać do poszukiwania sposobu jej uniknięcia.pl
dc.affiliationWydział Filozoficzny : Instytut Filozofiipl
dc.contributor.authorCzerniawski, Jan - 100530 pl
dc.contributor.editorIwaniuk, Monikapl
dc.contributor.editorSkrzątek, Konradpl
dc.date.accession2022-01-03pl
dc.date.accessioned2022-01-05T20:40:52Z
dc.date.available2022-01-05T20:40:52Z
dc.date.issued2021pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.additionalBibliogr. s. 126-127pl
dc.description.physical117-127pl
dc.description.publication0,8pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.bookweblinkhttps://bc.wydawnictwo-tygiel.pl/publikacja/0D21B473-4725-F786-9C5F-92880F933367pl
dc.identifier.isbn978-83-66489-68-4pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/286636
dc.identifier.weblinkhttps://bc.wydawnictwo-tygiel.pl/publikacja/0D21B473-4725-F786-9C5F-92880F933367pl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.pbn.affiliationDziedzina nauk humanistycznych : filozofiapl
dc.pubinfoLublin : Wydawnictwo Naukowe Tygielpl
dc.publisher.ministerialWydawnictwo Naukowe TYGIEL Sp. z o. o.pl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa 3.0 Polska*
dc.rights.licenceCC-BY
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode*
dc.share.typeinne
dc.sourceinfoliczba autorów 22; liczba stron 291; liczba arkuszy wydawniczych 18;pl
dc.subject.enBell’s theorempl
dc.subject.encommon causepl
dc.subject.enperfect correlationpl
dc.subject.enquantum entanglementpl
dc.subject.enholismpl
dc.subject.pltwierdzenie Bellapl
dc.subject.plwspólna przyczynapl
dc.subject.pldoskonała korelacjapl
dc.subject.plsplątanie kwantowepl
dc.subject.plholizmpl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleSekta holistów, czyli o wyznawcach twierdzenia Bellapl
dc.title.alternativeThe sect of holists, or on the believers of Bell’s theorempl
dc.title.containerNaukowe rozważania o problemach z zakresu filozofii, kultury i historiipl
dc.typeBookSectionpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
Examination of the justification of Bell’s theorem shows, that it implies a fundamentally non-local character of quantum phenomena. Any complete model of EPRB-type experiments would have to explain as well the perfect correlation of the outcomes of identical measurements on both particles, as Bell inequalities violation in some other special cases. The first can be explained only by a deterministic model. On the other hand, if it satisfied relativistic locality, that forbids superluminal causal interaction propagation, then the correlation of the outcomes of measurements on both particles responsible for Bell inequalities violation would have to be an effect of a common cause. However, in the light of Reichenbach’s theory of common causes, the effects of a common cause must satisfy the condition of "screening off", which inescapably results in satisfying Bell’s inequalities. Consequently, it may seem that the only explanation of both above-mentioned results is the assumption that the states of the particles are in some non-local relationship, which is the literally understood quantum entanglement. However, an alternative for it might be the assumption that the common causes in the models of EPRB experiments must be non-Reichenbachian, i.e., do not satisfy the condition of "screening off". This would be possible because of involvement of deterministic chaos into quantum measurements. Though, in the literature, this direction of looking for a way of undermining Bell’s theorem is systematically avoided. Not only the theme of deterministic chaos does not appear in it, but even nobody tries to question the universality of "screening off" for deterministic models. This situation may, to some extent, result from some non-substantive motive. A holistic picture of the world, in which all things are mutually inseparably linked, may seem attractive. Literal interpretation of quantum entanglement makes an impression of a realization of such a picture, and this may discourage its enthusiasts looking for a way of avoiding it.
dc.abstract.plpl
Analiza uzasadnienia twierdzenia Bella prowadzi do wniosku, że wynika z niego zasadniczo nielokalny charakter zjawisk kwantowych. Jakikolwiek kompletny model eksperymentów typu EPRB musiałby wyjaśnić zarazem fakt doskonałej korelacji wyników takich samych pomiarów na obu cząstkach, jak też łamanie w pewnych innych wypadkach nierówności Bella. Ten pierwszy fakt jest w stanie wyjaśnić jedynie model deterministyczny. Gdyby jednak spełniał on warunek lokalności relatywistycznej, zabraniający rozprzestrzeniania się oddziaływań przyczynowych szybciej od światła, to korelacja wyników pomiarów na obu cząstkach odpowiedzialna za łamanie nierówności Bella musiałaby być konsekwencją wspólnej przyczyny. Tymczasem w świetle teorii wspólnej przyczyny Reichenbacha skutki wspólnej przyczyny muszą spełniać warunek "ekranowania" (screening off), którego szczególny przypadek nieuchronnie prowadzi do spełnienia nierówności Bella. Jedynym wyjaśnieniem obu wspomnianych faktów może się więc wydawać założenie, że stany obu cząstek pozostają w nielokalnym związku, którym jest dosłownie rozumiane splątanie kwantowe. Alternatywą jest jednak założenie, że wspólne przyczyny w modelu eksperymentów EPRB muszą być niereichenbachowskie, tj. nie spełniać warunku "ekranowania". To zaś jest możliwe dzięki uwikłaniu w pomiary kwantowe procesów chaosu deterministycznego. Tymczasem w literaturze przedmiotu ten kierunek poszukiwania sposobu podważenia twierdzenia Bella jest systematycznie omijany. Nie tylko temat chaosu nie pojawia się w tym kontekście, ale nawet nie próbuje się kwestionować powszechności "ekranowania" dla modeli deterministycznych. Być może ten stan rzeczy w jakimś stopniu wynika z motywacji pozamerytorycznych. Światopoglądowo atrakcyjny może wydawać się holistyczny obraz rzeczywistości, w którym wszystko jest ze wszystkim nierozerwalnie powiązane. Dosłowna interpretacja splątania kwantowego sprawia wrażenie realizacji takiego obrazu, co jego entuzjastów może zniechęcać do poszukiwania sposobu jej uniknięcia.
dc.affiliationpl
Wydział Filozoficzny : Instytut Filozofii
dc.contributor.authorpl
Czerniawski, Jan - 100530
dc.contributor.editorpl
Iwaniuk, Monika
dc.contributor.editorpl
Skrzątek, Konrad
dc.date.accessionpl
2022-01-03
dc.date.accessioned
2022-01-05T20:40:52Z
dc.date.available
2022-01-05T20:40:52Z
dc.date.issuedpl
2021
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.additionalpl
Bibliogr. s. 126-127
dc.description.physicalpl
117-127
dc.description.publicationpl
0,8
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.bookweblinkpl
https://bc.wydawnictwo-tygiel.pl/publikacja/0D21B473-4725-F786-9C5F-92880F933367
dc.identifier.isbnpl
978-83-66489-68-4
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/286636
dc.identifier.weblinkpl
https://bc.wydawnictwo-tygiel.pl/publikacja/0D21B473-4725-F786-9C5F-92880F933367
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.pbn.affiliationpl
Dziedzina nauk humanistycznych : filozofia
dc.pubinfopl
Lublin : Wydawnictwo Naukowe Tygiel
dc.publisher.ministerialpl
Wydawnictwo Naukowe TYGIEL Sp. z o. o.
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa 3.0 Polska
dc.rights.licence
CC-BY
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode
dc.share.type
inne
dc.sourceinfopl
liczba autorów 22; liczba stron 291; liczba arkuszy wydawniczych 18;
dc.subject.enpl
Bell’s theorem
dc.subject.enpl
common cause
dc.subject.enpl
perfect correlation
dc.subject.enpl
quantum entanglement
dc.subject.enpl
holism
dc.subject.plpl
twierdzenie Bella
dc.subject.plpl
wspólna przyczyna
dc.subject.plpl
doskonała korelacja
dc.subject.plpl
splątanie kwantowe
dc.subject.plpl
holizm
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Sekta holistów, czyli o wyznawcach twierdzenia Bella
dc.title.alternativepl
The sect of holists, or on the believers of Bell’s theorem
dc.title.containerpl
Naukowe rozważania o problemach z zakresu filozofii, kultury i historii
dc.typepl
BookSection
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
30
Views per month
Views per city
Krakow
9
Wroclaw
3
Dublin
2
Ashburn
1
Bydgoszcz
1
Gdansk
1
Grojec
1
Hokksund
1
Kepice
1
Lezajsk
1
Downloads
czerniawski_sekta_holistow_2021.pdf
8