The authority of law or authoritarian law : reflections on Heracles

Streszcz. ang. s. 129-130. Bibliogr. s. 146-148

Celem artykułu jest refleksja nad problemem autorytetu prawa poprzez odwołanie się do europejskiej tradycji filozoficzno-prawnej, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstu edukacji prawniczej. Analiza oparta została na metodach estetyki prawa, zwłaszcza nurtu „prawa i literatury”, oraz na odwołaniu do mitu greckiego jako wspólnego fundamentu kulturowego. W tym ujęciu ukazane zostają napięcia związane z legitymizacją prawa i przyczynami jego obowiązywania, a zwłaszcza różnica między prawem narzucanym siłą a prawem uzyskującym autorytet dzięki słuszności i akceptacji społecznej. Przykładem ilustrującym te problemy jest postać Heraklesa, przedstawiona w dwóch przeciwstawnych wyobrażeniach – jako szaleniec (furens) oraz jako mędrzec (senex). Symbolika mitu pozwala ukazać złożoną naturę jednostki, a tym samym i samego prawa, wskazując na konieczność holistycznego postrzegania człowieka oraz jego działania, z uwzględnieniem złożoności rzeczywistości społecznej i indywidualnych doświadczeń. Mit o Heraklesie staje się tym samym użytecznym narzędziem dydaktycznym, wspierającym refleksję nad prawem. Dowodzi nie tylko stałej aktualności problemów związanych z legitymizacją prawa, ale także istotnej wartości edukacyjnej powszechnie znanych kulturowych przykładów, które czynią analizę przystępną również dla młodych adeptów prawa.

The purpose of this article is to reflect on the problem of the authority of the law by referring to the European philosophical and legal tradition, with particular emphasis on the context of legal education. The analysis draws upon the methods of legal aesthetics, particularly the “law and literature” movement, and makes reference to Greek mythology as a shared cultural foundation. In this approach, tensions related to the legitimacy of law and the reasons for its validity are examined, especially the difference between law imposed by force and law gaining authority through social acceptance. The figure of Heracles is a pertinent example of this phenomenon, as he is depicted in two contrasting images: as mad (furens) and as wise (senex). The symbolism of the myth enables the exposition of the complex nature of the individual, and consequently of the law itself. This underscores the necessity to perceive human being and human action in a holistic manner, with consideration for the intricacies of social reality and individual experience. The myth of Heracles can thus be employed as a useful didactic tool to support reflection on the law. It demonstrates the enduring pertinence of the question of legal legitimacy and underscores the substantial educational value of well-known cultural exemplars, which serve to render the analysis accessible to beginning law students.