"Dead-wall reveries" : przypadek kopisty z Wall Street

2021
journal article
article
cris.lastimport.wos2024-04-09T23:09:41Z
dc.abstract.enThis article offers a reinterpretation of Herman Melville’s famous short story "Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street", which has been inter­preted countless times. Jerzy Franczak describes the operations of "Bartleby’s factory" and polemically refers to all the readings that attribute a subversive and community­forming potential to the idiosyncratic formula of resistance repeated by the protagonist. The trope of the wall is central to Franczak’s line of inter­pretation. He understands it as the protagonist’s projection of external neces­sities: unchanging rules that govern the social world. By supplementing Marxist approaches (especially that of Leo Marx) with concepts taken from Jacques Rancière’s writings, Franczak is able to develop a perspective which weakens the deterministic vision of an individual oppressed by the socioeconomic destiny. In Franczak’s interpretation, Bartleby is a victim of his own fatalism, while the lawyer­narrator, commonly portrayed as an embodiment of the system of power, is a political entity whose project of building a shared platform for understanding and acting falls through.pl
dc.abstract.plArtykuł przynosi reinterpretację Kopisty Bartleby. Historii z Wall Street - słynnej noweli Hermana Melville’a, której poświęcono niezliczoną ilość analiz. Autor przedstawia działanie "fabryki Bartleby’ego" i odnosi się polemicznie do tych wszystkich lektur, które przypisują wywrotowy i wspólnototwórczy potencjał idiosynkratycznej formule oporu powtarzanej przez bohatera. Kluczowa dla argumentacji pozostaje figura muru, rozumiana jako projektowany przez protagonistę obraz zewnętrznych konieczności - niepodlegających zmianie reguł świata społecznego. Suplementowanie marksistowskich ujęć (zwłaszcza propozycji Leo Marxa) pojęciami zaczerpniętymi z pism Jacques’a Rancière’a umożliwia wypracowanie perspektywy, w której osłabieniu ulega deterministyczna wizja jednostki ulegającej socjoekonomicznemu przeznaczeniu. Bartleby okazuje się ofiarą własnego fatalizmu, z kolei adwokat-narrator, na ogół przedstawiany jako uosobienie systemu władzy, jawi się jako podmiot polityczny bezskutecznie projektujący wspólną płaszczyznę rozumienia i działania.pl
dc.affiliationWydział Polonistyki : Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowychpl
dc.contributor.authorFranczak, Jerzy - 160625 pl
dc.date.accession2021-12-21pl
dc.date.accessioned2021-12-27T16:52:33Z
dc.date.available2021-12-27T16:52:33Z
dc.date.issued2021pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.number2 (18)pl
dc.description.physical1-17pl
dc.description.publication1pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doi10.31261/SSP.2021.18.05pl
dc.identifier.eissn2353-0928pl
dc.identifier.issn2084-0772pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/286071
dc.identifier.weblinkhttps://www.journals.us.edu.pl/index.php/SSP/article/view/12344/9625pl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.pbn.affiliationDziedzina nauk humanistycznych : literaturoznawstwopl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowa*
dc.rights.licenceCC-BY-SA
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enHerman Melvillepl
dc.subject.enwallpl
dc.subject.enpolitics of literaturepl
dc.subject.enJacques Rancièrepl
dc.subject.plHerman Melvillepl
dc.subject.plmurpl
dc.subject.plpolityka literaturypl
dc.subject.plJacques Rancièrepl
dc.subtypeArticlepl
dc.title"Dead-wall reveries" : przypadek kopisty z Wall Streetpl
dc.title.alternative"Dead-wall reveries" : the case of a Wall Street scrivenerpl
dc.title.journalŚląskie Studia Polonistycznepl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
cris.lastimport.wos
2024-04-09T23:09:41Z
dc.abstract.enpl
This article offers a reinterpretation of Herman Melville’s famous short story "Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street", which has been inter­preted countless times. Jerzy Franczak describes the operations of "Bartleby’s factory" and polemically refers to all the readings that attribute a subversive and community­forming potential to the idiosyncratic formula of resistance repeated by the protagonist. The trope of the wall is central to Franczak’s line of inter­pretation. He understands it as the protagonist’s projection of external neces­sities: unchanging rules that govern the social world. By supplementing Marxist approaches (especially that of Leo Marx) with concepts taken from Jacques Rancière’s writings, Franczak is able to develop a perspective which weakens the deterministic vision of an individual oppressed by the socioeconomic destiny. In Franczak’s interpretation, Bartleby is a victim of his own fatalism, while the lawyer­narrator, commonly portrayed as an embodiment of the system of power, is a political entity whose project of building a shared platform for understanding and acting falls through.
dc.abstract.plpl
Artykuł przynosi reinterpretację Kopisty Bartleby. Historii z Wall Street - słynnej noweli Hermana Melville’a, której poświęcono niezliczoną ilość analiz. Autor przedstawia działanie "fabryki Bartleby’ego" i odnosi się polemicznie do tych wszystkich lektur, które przypisują wywrotowy i wspólnototwórczy potencjał idiosynkratycznej formule oporu powtarzanej przez bohatera. Kluczowa dla argumentacji pozostaje figura muru, rozumiana jako projektowany przez protagonistę obraz zewnętrznych konieczności - niepodlegających zmianie reguł świata społecznego. Suplementowanie marksistowskich ujęć (zwłaszcza propozycji Leo Marxa) pojęciami zaczerpniętymi z pism Jacques’a Rancière’a umożliwia wypracowanie perspektywy, w której osłabieniu ulega deterministyczna wizja jednostki ulegającej socjoekonomicznemu przeznaczeniu. Bartleby okazuje się ofiarą własnego fatalizmu, z kolei adwokat-narrator, na ogół przedstawiany jako uosobienie systemu władzy, jawi się jako podmiot polityczny bezskutecznie projektujący wspólną płaszczyznę rozumienia i działania.
dc.affiliationpl
Wydział Polonistyki : Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowych
dc.contributor.authorpl
Franczak, Jerzy - 160625
dc.date.accessionpl
2021-12-21
dc.date.accessioned
2021-12-27T16:52:33Z
dc.date.available
2021-12-27T16:52:33Z
dc.date.issuedpl
2021
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.numberpl
2 (18)
dc.description.physicalpl
1-17
dc.description.publicationpl
1
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doipl
10.31261/SSP.2021.18.05
dc.identifier.eissnpl
2353-0928
dc.identifier.issnpl
2084-0772
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/286071
dc.identifier.weblinkpl
https://www.journals.us.edu.pl/index.php/SSP/article/view/12344/9625
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.pbn.affiliationpl
Dziedzina nauk humanistycznych : literaturoznawstwo
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
CC-BY-SA
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
Herman Melville
dc.subject.enpl
wall
dc.subject.enpl
politics of literature
dc.subject.enpl
Jacques Rancière
dc.subject.plpl
Herman Melville
dc.subject.plpl
mur
dc.subject.plpl
polityka literatury
dc.subject.plpl
Jacques Rancière
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
"Dead-wall reveries" : przypadek kopisty z Wall Street
dc.title.alternativepl
"Dead-wall reveries" : the case of a Wall Street scrivener
dc.title.journalpl
Śląskie Studia Polonistyczne
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
21
Views per month
Views per city
Ashburn
2
Wroclaw
2
Boydton
1
Dublin
1
Krakow
1
Downloads
franczak_dead-wall_reveries_2021.pdf
2