Legal capacity of persons with intellectual disabilities in the light of national regulations, the European Convention on Human Rights and the Convention on the Rights of Persons with Disabilities

Niniejsza praca skupia się na ukazaniu podejścia wobec zdolności do czynności prawnych osób z niepełnosprawnością intelektualną. W tym celu skupiono się na opisaniu obecnie funkcjonujących modeli niepełnosprawności, zakreślono ogólne podejście społeczne wobec osób z niepełnosprawnościami, a przede wszystkim wskazano obowiązujące rozwiązania legislacyjne rzutujące na autonomię jednostek.W pracy skupiono się na ukazaniu praktyki krajowej, w tym przede wszystkim na instytucji prawa cywilnego jakim jest ubezwłasnowolnienie, a także międzynarodowych standardów. W ramach międzynarodowych tendencji skupiono się na przepisach Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami. Praca stanowi próbę porównania treści obu aktów, w tym przede wszystkim zagadnienia równości, prawa do wolności i poszanowania życia prywatnego. W pracy skupiono się na przedstawieniu wykładni konwencji, dokonywanych odpowiednio przez - Europejski Trybunał Praw Człowieka i Komitet Praw Osób z Niepełnosprawnościami. Omówione różnice stanowią bazę dla rozważań, który z zaproponowanych mechanizmów jest skuteczniejszy i zapewniający szerszą ochronę praw człowieka. Tym samym praca poddaje pod wątpliwość obecnie funkcjonujące regulacje krajowe i tendencje międzynarodowe, oparte na ograniczaniu bądź pozbawianiu jednostki zdolności do czynności prawnych, skupiając się na udowodnieniu, iż aktywne włączenie osób z niepełnosprawnością intelektualną w życie prawne i społeczne, stanowi wyraz uwrażliwionego i uważnego ustawodawstwa, stawiającego w epicentrum interes osób najbardziej narażonych na wykluczenie.

Thesis focuses on the approach to legal capacity of people with intellectual disabilities. For this purpose, the focus was on describing the currently functioning models of disability, outlining the general social approach to people with disabilities, and above all, the applicable legislative solutions affecting the autonomy of individuals.The work focuses on presenting the domestic practice, in particular on the institution of civil law, which is incapacitation, as well as international standards. International trends focused on the the European Convention on Human Rights and the Convention on the Rights of Persons with Disabilities. Thesis is an attempt to compare the content of both acts, in particular the issues of equality, the right to freedom and respect for private life. The work focuses on the interpretation of the convention, provided by the European Court of Human Rights and the Committee on the Rights of Persons with Disabilities. The discussed differences constitute the basis for considering which of the proposed mechanisms is more effective and ensures wider protection of human rights. Thus, the work questions the currently functioning national regulations and international trends, based on limiting or depriving an individual of legal capacity, focusing on proving that the active inclusion of people with intellectual disabilities in legal and social life is an expression of sensitive and careful legislation, which puts the interests of the most vulnerable to exclusion at the epicenter.