The Scandinavian Society at the Turn of the 20th and 21st century with Special Consideration to the Swedish Society

Celem pracy jest przedstawienie współczesnego społeczeństwa skandynawskiego na tle zmian, jakie w nim zachodzą na przełomie XX i XXI wieku. Wybrany temat jest problemem złożonym, obejmuje bowiem zarówno kwestie stricte politologiczne, socjologiczne czy ekonomiczne, jak również kulturoznawcze. Autorowi zależy także na ukazaniu pewnych dysonansów – z jednej strony doktryna państwa opiekuńczego, rola wspólnoty w kategoriach doktrynalnych i założeń religii protestanckiej, z drugiej natomiast – częste ukazywanie w kulturze skandynawskiej obrazu człowieka jako istoty wyalienowanej, samotnej, czy problemu pozycji kobiet w społeczeństwie – choć powszechne są parytety, kobiety są szeroko reprezentowane w życiu politycznym, to z pewnym niedowierzaniem można spostrzec, że współczynnik przestępczości na tle seksualnym jest w społeczeństwach skandynawskich jednym z najwyższych na świecie. Kolejnym zagadnieniem jest przedstawienie wpływu wydarzeń społecznych i ekonomicznych z ostatnich lat na kształt tych dysonansów.Praca składa się ze wstępu, sześciu rozdziałów oraz zakończenia. Rozdziały zostały zaplanowane w ten sposób, aby opisać najważniejsze i, zdaniem autora, najbardziej charakterystyczne cechy społeczeństwa skandynawskiego.Pierwszy rozdział, zatytułowany „Społeczeństwo realizmu”, składa się z pięciu podrozdziałów: „Realizm małego państwa”, „Od realizmu małego państwa do oceny moralnej”, „Holocaust a współczesna ocena rządu”, „Ocena działań Szwecji podczas II wojny światowej” oraz „Problemy polityki historycznej”. Na tym etapie pracy autor koncentruje się na ukazaniu uwarunkowań historycznych polityki Szwecji. Głównym problemem jest zagadnienie neutralności oraz dalszych, także współczesnych, konsekwencji tej polityki. Przedstawione zostaną oceny działań politycznych podczas II wojny światowej oraz wyniki teraźniejszych badań.Rozdział drugi, „Społeczeństwo opiekuńcze”, składa się z czterech części: „ Geneza społeczeństw opiekuńczego”, „Interes społeczny - interes gospodarczy”, „Elementy skandynawskiego modelu państwa opiekuńczego”, „Moralna krytyka państwa opiekuńczego” oraz „Kierunki ewolucji”. Głównym celem badawczym na tym poziomie rozważań jest przedstawienie tradycji państwa opiekuńczego w Skandynawii. Omówione zostaną zarówno zalety, jak i wady wybranego przez kraje nordyckie modelu społecznego. Rozdział trzeci, „Społeczeństwo solidarne”, koncentruje się na być może najważniejszej z cech społeczeństwa opiekuńczego. Ten fragment pracy został podzielony na cztery części: „Solidarność jako cecha państwa opiekuńczego”, „Solidarność a gospodarka”, „Wpływ fali imigracji” i „Koszty solidarności”. Kolejny rozdział, zatytułowany „Społeczeństwo kobiet”, złożony jest z następujących części: „Zmiany XX wieku”, „Kobiety w życiu politycznym”, „Trylogia Millennium i przestępczość na tle seksualnym” oraz „Obraz słabego mężczyzny”. Najważniejszym zagadnieniem na tym poziomie jest wspomniany na wstępie i dający się dostrzec dysonans w kwestii pozycji kobiet w społeczeństwie skandynawskim. Uwzględnione zostają dokonania szwedzkiej literatury i kinematografii.Piąty rozdział to „Społeczeństwo dojrzałych”. Tytuł ten ma zwrócić uwagę na problem „starzenia się” krajów skandynawskich. Przedstawione i omówione są statystyki oraz kontrastujący z obrazem społeczeństwa sposób, w jaki dzieci pojawiają się w dziełach kultury skandynawskiej. Ta część pracy składa się z dwóch podrozdziałów: „Społeczeństwa starzejące się” oraz „Kwestia dzieci”.Ostatni rozdział zatytułowano „Społeczeństwo przyszłości”. Oprócz pewnych prognoz na przyszłość, na tym etapie przedstawiono także bardzo charakterystyczne dla społeczeństw skandynawskich innowacyjność oraz postęp techniczny.Pracę podsumowuje zakończenie, zawierające wnioski autora.Bibliografia obejmuje przede wszystkim literaturę anglojęzyczną. Na polskim rynku wydawniczym niewiele jest kompleksowych prac dotyczących wybranego zagadnienia, co stanowi jeden z powodów wyboru tego tematu pracy.

The goal of this thesis is presentation of the contemporary Scandinavian society against the background of changes that took place in it at the turn of the 20th and 21st century. The selected topic is a complex one as it covers the issues strictly connected with political science, sociology, economics, as well as culture. The author also cares about showing certain disparities – the doctrine of a welfare state, the role of a community according to doctrines and principles of the protestant religion on one hand , and the image of man as an alienated individual often portrayed in Scandinavian culture or the issue of social status of women on the other hand. Though there are generally recognised parities, and women are widely represented in different fields of political life, one finds out with certain disbelief that in Scandinavian countries the rate of sexual crime is among the highest in the world. Another issue discussed in the thesis is presentation of the effects of recent social and economic events on the extent of the disparities. The thesis comprises an introduction, six chapters and conclusion. The chapters are planned in such a way as to describe the most important and, in the opinion of the author, the most characteristic features of Scandinavian society. Chapter One is entitled The Society of Realism and consists of five subchapters: Realism of a Small State, From the Society of a Small State to Moral Evaluation, Holocaust and Contemporary Assessment of Government, Assessment of Swedish Activities during World War II, and Problems of Historical Politics. At this stage of his thesis, the author concentrates on showing historical determinants of Swedish policy. The main problem is the issue of neutrality and of other, also contemporary, consequences of that policy. The chapter presents assessment of political activities during the Second World War and results of the present day research. Chapter Two, Welfare Society consists of four parts: The Origin of Welfare Society, Social Interest – Economic Interest, Elements of the Scandinavian Model of the Welfare State. Moral Criticism of the Welfare State, and Evolution Trends. The main research goal at this level of dissertation is presentation of the welfare state tradition in Scandinavia. Advantages as well as disadvantages of the social model chosen by the Nordic countries are discussed. Chapter Three, Corporate Society, focuses on perhaps the most important of the traits of welfare society. This fragment of the thesis is divided into four parts: Solidarity as a Feature of the Welfare State, Solidarity versus Economy, Effect of Immigration Wave and Costs of Solidarity. The next chapter, entitled Women’s Society consists of the three following parts: 20th Century Changes, Women in Political Life, Millennium Trilogy and Sex Crime and The Image of a Weak Male. The most important issue at this level is the noticeable disparity mentioned at the beginning and the noticeable disparity concerning the question of the status of women in the Scandinavian society. Achievements of Swedish literature and cinematography are referred to. The fifth chapter is on The Society of the Mature. The title is meant to attract attention to the problem of “aging” population of Scandinavian countries. There are statistical data as well as reference to the way in which children are portrayed in Scandinavian works of culture, which is in contrast to the image of the society, presented and discussed in the chapter. This section of the thesis consists of two subsection: The Aging Societies and The Question of Offspring. The title of the last chapter is Society of the Future. Apart from certain prognoses for the future, it presents innovative character and technical progress, i.e. distinguishing features of Scandinavian societies. The thesis is summed up with an ending, containing conclusions of the author The bibliography contains mainly source materials in English.